نابارورى و منع بارورى در پزشكى ايران ( فارسى ) — الصفحة ٧٦
الف . ورم حار رحم
1 . ضربه و سقطه « 1 » به موضع رحم مىتواند موجب افزايش رسيدن ماده حار به آن گردد .
2 . اسقاط حمل ( سقط جنين ) و عسر ولادت ( زايمان سخت ) باعث ايجاد درد رحم گرديده و در اثر ايجاد درد ، مواد حار به سوى رحم كشيده مىشوند .
3 . كثرت جماع ( نزديكى مكرر ) مىتواند به دليل كثرت اصطكاك ، و ضغطه و حكه قضيب « 2 » به رحم موجب اذيت آن شود .
4 . ازاله بكارت . ورود آلت به ناحيه واژن براى اولين بار مىتواند موجب تمدد عنق « 3 » و اتساع و بزرگ شدن آن شود .
ب . سببهايى كه به دليل وجود يا ريزش مواد به رحم ، ورم به وجود مىآورند
1 . انصباب ماده « 4 » دموى يا صفراوى به رحم
2 . در انصباب ماده دَم علائم بيمارى مانند ثقل و سنگينى بدن و سر ، پرى و برآمدگى رگهاى بدن ، تمطّى و تثاوب و غثيان ، نُعاس و تكدر حواس و بلادت ذهن و فكر ( كند ذهنى ) ، اعياء ( خستگى ) بدون دليل ، شيرينى مزه دهان ، عطش ، و سرخى زبان مشهود است .
در اين موارد ، گاهى در دهان بثور و قلاع « 5 » ، و در بدن دماميل « 6 » ديده مىشود . رعاف « 7 » و خون برآمدن از لثه و مقعد نيز در اين افراد شايع است .
خارج كردن ماده دم از طريق حجامت ، فصد و استفاده نكردن از اشياى مولد دم « 8 » درمان اين نوع انصباب مىباشد . « 9 »
( 1 ) . سقطه : لغزيدن ، واقعه شديد . ( 2 ) . ضغطه و حكه قضيب : افزايش فشار ، ضربه و تماس پوست آلت . ( 3 ) . كشيدگى دهانه واژن . ( 4 ) . انصباب ماده صفراوى در سوء مزاجات رحم توضيح داده شد . ( 5 ) . بثور و قلاع : دانهها و زخمهاى دهان . ( 6 ) . دماميل : دملها . ( 7 ) . رعاف : خونريزى از بينى . ( 8 ) . مولد دم : خونساز . ( 9 ) خلاصة الحكمه ، ج 1 ، رويه 539 .