نابارورى و منع بارورى در پزشكى ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٨٥
معرفى اجمالى مفردات موجود در كتاب
ممنوع است . بيش از سه ماه مصرف متوالى پرزهاى معده را از بين مىبرد .
سنبل الطيب (
Valeriana officinalis
)
گرم و خشك ، باز كننده انسداد و گرفتگىهاى دماغى و كبد ، مقوى دماغ ، التيام دهنده جراحت‌ها ، و حاوى تانن ، قند ، والريك اسيد ، و فورميك اسيد است . به صورت آبزن مدر حيض و موجب تنقيه رحم است . در حاملگى منع مصرف دارد .
سنگ آهن‌ربا
آويزان كردن آن در طرف چپ بدن براى عسر ولادت مؤثر است .
سنگ سفيد ( حجر البنى )
سائيده آن مانند شير بوده در حرارت و يبوست معتدل است . مانند پادزهر حيوانى عمل كرده و قطع كننده حيض است .
سوسن (
Iris pseudacorus
)
گرم و خشك ، و ملطف خون است . با تلطيف خون و تحريك آن موجب حيض مىگردد . جلا دهنده و از بين برنده بلغم‌ها و تحليل برنده رياح است . در استعمال خارجى به عنوان نرم كننده مصرف دارد . حاوى سيلين نوعى آلكالوئيد نرم كننده است . از پياز آن به صورت پخته در شير يا له شده در زير خاكستر جهت رفع التهاب آبسه‌ها و تومورها استفاده مىشود ؛ پياز آن به علت موسيلاژ فراوان در ناراحتىهاى پوستى مصرف دارد . نرم كننده قوى در ورم‌هاى صلب مىباشد ، مخصوصاً براى تورم‌هاى رحم مناسب است ، بخصوص مصرف روغن آن كه بسيار لطيف است ، موجب از بين رفتن صلابت و تحليل اورام رحم مىگردد . مصرف موضعى آن اگر همراه با روغن گل سرخ باشد ، تأثير بهترى دارد . مدر حيض بوده و باعث اخراج جنين مىشود . اگر حدود 30 گرم روغن ريشه آن را بخورند ، موجب اخراج جنين مىشود . خوردن آن با آب عسل مىتواند موجب جلوگيرى از ترشح غير ارادى و بىموقع اسپرم گردد .
سير (
Allium sativum
)
مفتح و جالى بوده ، حلواى آن در تحريك باه و انعاظ بىعديل است ، ولى خودش مضعف باه است . نشستن در طبيخ برگ و ساقه آن براى رفع احتباس حيض مفيد است . از خواص آن به
Anti prostaglandin
اشاره شده و از انديكاسيون‌هاى آن
Child birth
است . با توجه به اثر قاعده‌آورى و تحريك رحمى از مصرف مقادير زياد در اوايل باردارى پرهيز شود .
شاهتره (
Fumaria officinalis
)
مركب القوى و در حرارت معتدل و خشك است . بازكننده گرفتگىهاى كبد و طحال ، تقويت كننده كبد و معده ، خارج كننده خلطهاى سودا و صفرا و بلغم و اخلاط محترقه متعفنه ، و تصفيه كننده خون ، است . حاوى اسيد فوماريك است كه اثر جلوگيرى كننده از اكسيداسيون دارد . در قطع غير طبيعى قاعدگى در زنانى كه به يائسگى نرسيده‌اند