نابارورى و منع بارورى در پزشكى ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٨٤
معرفى اجمالى مفردات موجود در كتاب
سركه ( خل )
از خرما ، مويز ، شكر ، عسل ، انجير ، و از حبوباتى مثل برنج مىتوان آن را تهيه كرد . در اينجا ، منظور سركه انگور است . بسيار مجفف و قابض و رساننده قوى داروها به اعضا بوده و موجب ضعف باه و رحم مىگردد . براى ورم‌ها مفيد است . قاطع خلطهاى غليظ است . رحم زن‌ها را كه ساختمان عصبى دارد ، مىتواند ضعيف نمايد .
سرگين فيل
حمول آن عقيمى دائم مىآورد ، حتى اگر آن را بر درخت باردار ببندند يا بر آن بمالند بار نمىآورد .
سرگين كبوتر
در سوم گرم و خشك بوده و جالى است .
سرمه ( آبار )
سرد و خشك ، مجفف ، و جالى است . پاشيدن آن براى ترميم زخم‌هاى كهنه مفيد است . استعمال خارجى آن مىتواند خون‌ريزىها را قطع نمايد .
سقمونيا ، محموده (
Convolvulus scammonia
)
قاعده‌آور و سقطآور قوى بوده و مصرف خوراكى بيش از 1 گرم آن مرگ‌آور است . حاوى ماده‌اى به نام اسكامونين است كه خاصيت حشره‌كشى دارد .
سگبينج (
Ferula persica
)
صمغى گياهى است با بوى تند و طعم ترش و كمى تلخ . جالى ، محلل ، و ضد حشرات بوده ، شياف و بخور آن قاعده‌آور و سقطآور است .
سماق (
Rhus coriaria
)
سرد و خشك ، قابض ، رادع ، و مقوى است . آرد آن با آب سرد قطع كننده خون‌ريزىهاى شديد قاعدگى است . در ميوه و برگ آن تانن فراوان يافت مىشود . تفت داده شده آن بيشتر قابض است و براى جلوگيرى از خون‌ريزى رحم مفيد است . در ميوه آن مقادير زيادى اسيد ماليك وجود دارد و پوست ريشه آن ، ضد خون‌ريزى رحمى است . در باردارى و شيردهى با احتياط مصرف شود .
سن ( ذراريح )
از سموم قتاله بوده و آشاميدن محرق آن مدر حيض است . يك دانه آن كشنده است . در بدن جنس ماده حشره‌اى به نام كانتاريدين وجود دارد كه مقدار خيلى كم آن براى تقويت جنسى مؤثر است .
سناى مكى (
Cassia acutifolia
)
گرم و خشك ، خارج كننده بلغم و سودا و صفرا و خلطهاى سوخته شده است . منقى دماغ بوده و تا قسمت‌هاى عميق بدن نفوذ مىكند . در برگ‌هاى آن كاسيك اسيد وجود دارد كه ضد استافيلوكوكوس اورئوس است . مصرف آن در زمان شيردهى و باردارى