نابارورى و منع بارورى در پزشكى ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٨٠
معرفى اجمالى مفردات موجود در كتاب
موجب قطع حيض و مانع حامله شدن گردد .
خربزه (
Cucumis melo
)
معتدل و تر است . تخم آن گرم ، بازكننده گرفتگىهاى كبد ، ادرار آور ، پاك كننده مثانه و كليه‌ها داراى قدرت مسكن و تسكين دهنده زخم‌ها ، رساننده دارو به كبد و مجارى ادرار است . ضماد گوشت آن براى ورم‌هاى سخت مفيد است . در تركيبات تخم آن ، املاح فسفات ، آدنوزين ، سيتين ، و ماده گالاكتان مشاهده مىشود .
خردل سياه (
Brassica jnigra
)
جاذب اخلاط از عمق بدن مىباشد . استفاده از مقدار زياد آن در باردارى ممنوع است .
خرفه (
Portulaca oleracea
)
سرد و تر با كمى قوت قبض است . حقنه آن در رحم يا به طريق خوراكى مىتواند خون قاعدگى را به دليل خاصيت برودت و قبض خود قطع نمايد يا در خون‌ريزى بين فواصل قاعدگى مؤثر باشد . خوردن جوشانده تخم آن براى سوزش و تسكين حرارت رحم مناسب است . محلل ورم و التيام دهنده زخم‌ها بوده در آن تانن ، املاح فسفات و آهن ديده مىشود .
خطمى (
Althaea officinalis
)
سرد و تر و يا معتدل مىباشد . محلل ، لطيف و مرخى است . مسكن درد بوده تورم‌ها را از بين مىبرد و باعث رسيدن دمل‌ها و جراحات مىشود . خطمى توانايى گلبول‌هاى سفيد را براى بلع بيشتر كرده ، به تقويت سيستم ايمنى بدن كمك مىكند . در برگ آن تركيبات موسيلاژى ديده مىشود ، لعاب ، اسيد ماليك ، تانن نيز از جمله تركيبات آن مىباشند . در حاملگى و شيردهى به علت عدم جذب دارو مصرف خوراكى با احتياط صورت مىگيرد .
خولنجان (
Alpinia galangal
)
خيلى گرم و خشك است . شياف واژينال آن قاعده‌آور است و مىتواند در تسكين دردهاى رحمى مفيد باشد .
خيار ( قثاء ) (
Cucumis sativus
)
سرد و تر ، جالى ، و تسكين دهنده عطش و حرارت است . در ميوه آن ساپونين ، ويتامين
B
و
C
يافت مىشود . آشاميدن دو مثقال و نيم پوست خشك كرده آن جهت رفع عسر ولادت و سهولت وضع حمل مفيد است . در تركيب شيميايى آن كمى ساپونين و آنزيم پروتئولتيك ، و آنزيم ارپسين وجود دارد .
خيارشنبر (
Cassia fistula
)
گرم و تر است . ورم‌هاى احشاى داخل شكم را تحليل مىبرد و در تركيبات آن صمغ ، رزين ، و پكتين وجود دارد .