نابارورى و منع بارورى در پزشكى ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٧١
معرفى اجمالى مفردات موجود در كتاب
اسفند (
Peganum harmala
)
مدر حيض و مسقط جنين است .
اسفيداج ( سفيداب قلعى )
هيدروكربونات رصاص مىباشد كه از قلع ، سرب و روى و تونيا به روش احراق تهيه مىگردد . شياف واژينال آن مانع بارورى بوده و مىتواند موجب قطع قاعدگى گردد . سرد و خشك ، ملطف ، مجفف بىلذع ، مُبرد ، مُغرى ، و ترميم كننده زخم‌ها بوده ، شياف واژينال آن قطع خون‌ريزى قاعدگى را باعث مىشود . در مرهم‌ها استفاده مىشود كه باعث پر شدن زخم‌ها شده و مىتواند گوشت‌هاى زائد را از بين ببرد .
اشق (
Dorema ammoniacum .
)
صمغى است به رنگ مايل به زرد كه گرم و خشك ، محلل ، مجفف قوا ، جالى ، و جاذب از عمق بدن است . مرهم آن براى تحليل ورم‌ها و نضج آن‌ها استفاده مىشود .
اشنان ( غاسول ) (
Salsola kali
)
گياهى بىبرگ با شاخه‌هاى ريز شبيه كرم‌هاى خشك است ، در گذشته با آن لباس مىشستند . گرم و خشك ، جالى ، مفتح ، مدر قوى ، محلل فضول غليظه و قاعده‌آور مىباشد . اگر به صورت موضعى مصرف شود مىتواند گوشت‌هاى زائد زخم را از بين ببرد . مسقط جنين زنده و مرده مىباشد . مصرف بيش از 5 درم آن كشنده است .
اصل السوس ( شيرين‌بيان ) (
Glycynhizia glabra
)
گرم و خشك ، منضج خلطهاى غليظ ، تقويت كننده اعصاب و تحليل برنده رياح است . اثر مواد موجود در شيرين‌بيان شبيه اثر هورمون‌هاى آدرنال ، دزوكسى ، كورتيكو ستروئيد و هيدروكورتيزون مىباشد . مواد مؤثره در ريشه شيرين‌بيان به واسطه برخى فلانوئيدها اثر مفيد در معالجه زخم اثنىعشر و بيمارىهاى معده دارند .
اظفار الطيب (
Strombus
)
نوعى صدف دريايى است . گرم و خشك ، ملطف اخلاط غليظه ، و مدر فضلات است . براى درد ، اختناق و بيمارىهاى سرد رحم مفيد است .
افتيمون (
Cuscuta epithymum
)
گرم و خشك ، محلل ، ملطف ، مفتح سدد ، و مسهل سودا و بلغم است و براى بيمارىهاى دماغى مفيد است . تخم آن قاعده‌آور بوده و ضماد آن براى كاهش درد مفاصل مفيد است .
افسنتين (
Artemisia absinthium
)
گرم و خشك ، مفتح ، قابض ، و ملطف بوده ، براى درمان تورم رحم مناسب است .
افيون ، خشخاش ، كوكنار (
Papaver somniferum
)
مركب القوى با برودت ، مخدّر ، قابض ، مسدّد ، محلل ، مسكن دردها ، و جلوگيرى كننده از عفونت و فساد خلطهاست . همراه زرده تخم مرغ و زعفران باعث خشك شدن