نابارورى و منع بارورى در پزشكى ايران ( فارسى ) — الصفحة ١١٥
اسباب هزال ( دلايل و علت‌هاى لاغرى مفرط )
جهت فساد ، طبيعت آن را جزو بدن نمىسازد ( مصرف مواد غذايى كه هضم آن‌ها سخت بوده و جذب مواد مفيد آن براى بدن بسيار اندك است ) .
- به دليل سوءمزاجى كه در بدن به وجود آمده ، جذب غذا كمتر صورت مىپذيرد ( مانند بيمارىهاى مزمن و طولانى مدت ) .
- در احشا آفتى باشد ؛ چنان كه :
در جگر و ماساريقا سُده افتد ( اختلال در عملكرد كبد ) و بدان سبب غذا به اعضا - چنان‌چه بايد - نافذ نگردد ( جذب صورت نمىپذيرد )
يا بزرگى طحال پديد آيد و از جگر سودا جذب ننمايد و بدان سبب ، قوت جگر سست شود و مزاج او فاسد گردد و در توزيع غذا فتورى رو نمايد و اعضا را بهره نرساند چنان‌چه بايد ( جذب و توزيع مواد در بدن به درستى انجام نمىشود )
يا در معده و روده كرم متولّد شود ( بيمارىهاى انگلى ) و هرچه خورده شود ، به خود كشد و بدان سبب اعضا را نصيب تمام نرسد
يا تحليل بيشتر افتد ( مصرف انرژى بيشتر از مقدار ورودى به بدن باشد ) ، به دليل غُموم و هموم ( اضطراب و افسردگى ) و كثرت رياضت ( كارهاى سخت بدنى يا ورزش مفرط ) .
علاج
1 . ازاله سبب مهزله ( از بين بردن دليل لاغرى ) . يعنى با توجه به دليل لاغرى درمان صورت مىپذيرد . مانند :
- آرامش و آسايش ، دورى از غم و اندوه ، پوشيدن جامه‌هاى نرم ، خوشحالى و سُرور ، بوييدن عطريات .
- ترك كارهاى سخت بدنى و ورزش‌هاى سنگين .
- استفاده از مواد غذايىاى كه مواد مغذى براى بدن دارند ، مانند : جوجه‌كباب ، حلوا ، سرخ كردنىها ، كباب ، ميوه‌ها ، نان‌هاى غنى شده .
- درمان بيمارىهاى مزمن كه فرد دچار آن شده است .
2 . افزايش رطوبت بدن به وسيله استحمام با آب گرم هفته‌اى 2 تا 3 بار .