مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى ) — الصفحة ١٢٣

ابو الصلت امية بن عبد العزيز بن ابى الصلت الطبيب المغربى

از تواريخ صحيحه بدست آمد همين بود كه مسطور افتاد ولى مؤلف كتاب نامهء دانشوران حدوث اين وقايع را در سنه پانصد و پنج هجرى نوشته و نيز كويد خليفهء علوى ( الحاكم بامر اللّه ) امر بحبس ان دانشمند نمود * فاضل معاصر را در اين باب اشتباه بزركيست چه كه الحاكم بامر اللّه در سنه سيصد و هشتاد و شش ( 386 ) هجرى بمسند خلافت جلوس و در سنه چهار صد و يازده ( 411 ) مقتول گرديده و ابو الصلت حكيم از رجال مائه ششم بوده و زمان ( الحاكم ) را درك نكرده « » اشتباه ديكر صاحب نامهء دانشوران اين است كه گويد ابو الصلت در سنه پانصد و شش معاودت ببلاد مغرب نمود و در مهديه اقامت كزيد و در آن اوقات كتاب حديقة الدهر را تأليف كرد و بنا بقول صاحب تاريخ الحكماى تتوى نسخهء از آن كتاب را نزد ( الظاهر لدين اللّه ) علوى فرستاد خليفه ده هزار دينار بحكيم انعام نمود * ارباب تاريخ دانند كه الظاهر لاعزاز دين اللّه علوى آن اوقات در قيد حيات نبوده است بلكه هشتاد سال پيش از تاريخ مزبور در سنه چهار صد و بيست و هفت ( 427 ) وفات كرده بود « » بعيد نيست كه مراد تاريخ الحكماى تتوى الحافظ لدين اللّه علوى بوده باشد كه بعد از ( لامر به احكام اللّه ) در سنه پانصد و بيست و چهار ( 524 ) بمسند خلافت جلوس و در سنه پانصد و چهل چهار ( 544 ) وداع جهان گفته و از سهو كتاب و تسامح نساخ كلمهء ( الحافظ ) الظاهر نكاشته شده * وفات ابو الصلت روز دوشنبه غرهء محرم سنهء پانصد و بيست و نه ( 529 ) هجرى در مهديه اتفاق افتاد و تولد او را در سنه چهار صد و شصت ( 460 ) در شهر دانيهء اندلس نكاشته‌اند « » و من جملة مؤلفاته ( كتاب حديقة الدهر ) كه ذكرش گذشت و اين كتاب را باسلوب يتيمة لدهر ثعالبى بنام پادشاه يحيى بن تميم نوشته كتاب ( ادوية مفرده ) كتاب ( تقويم الذهن ) در علم منطق كتاب ( الانتصار ) ( حديقة الادب ) ( الملح العصريه ) فى احوال شعرأ الاندلس ( رسالة فى الموسيقى ) بنا بنوشتهء علامهء مقرى بيشتر از آوازها و الحان موسيقى كه در افريقيّة اشتهار دارد به دو منسوب است ( كتاب الهندسه ) ( كتاب الوجيز ) كه باسم ملك افضل وزير الامر به احكام اللّه نوشته « ديوان الشعر » *

قاضى بن خلكان در كتاب وفيات الاعيان در ذيل ترجمهء اين حكيم كويد پس از