مرآت الاولياء ( فارسى ) — الصفحة ١٩٦

از حضرت شيخ ابو عثمان مغربى رحمة الله عليه :

اى درويش دل‌ريش جفاكش ! چون عارف به عشق كماليت يافته از هرچه ما سوى اللّه است از آن روى بتافت ، از حق حق شناخت ، به اين و آن نپرداخت و هرچه آمده است از مشاهده و يا از معاينه بتيغ لا همه را از پيش خود برداشت و با هيچ مقامى مقام نكرد و بگذاشت و هر ديده ناديده پنداشت و آنچه شنيده ناشنيده انگاشت و هرچه ازو گفتگوى آمد در بىخودى بظهور آمد ، آنچه گفت ازو گفت و آنچه شنيد ازو شنيد ، چنانچه عزيز فرمايد ، غزل :

مرغان او هرچه ازيشان پرند « الف » * پس بىخورند جمله و بىبال و بىپرند

شاه‌باز حضرت آمده ديده بدوخته * تا جز به روى دوست بكونين ننگرند

زان ميل بهشت دانهء جنت نمىكنند * كز مرغزار عالم وحدت خرند « ب »

ساقى شراب صاف تجلّى چو در دهد * خمخانهء وجود به يك‌دم فروخورند

زان‌سوى دامن حدثان سر برآورند * وقتى كه سر بجيب تحيّر فروبرند

جز مسكن جلال نسازند آشيان * چون زين نشيمن بشريت ( همى ) پرند

و گاه عين ذات در تجلى بيابند تا حق تعالى عالم جزو كل داند و هيچ از نظر شان غائب نبود " لا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقالُ ذَرَّةٍ فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ " « ج » و عارف اسماء و صفات شوند و بر معلومات اشراق « د » يابند و بر تسبيح اشياء واقف و نفع و ضرر آن بدانند كه من عرف اللّه لا يخفى عليه شىء عارف چون بدين مقام رسد بجز علم لامتناهى نه استد و دانش جز و كل در مقابلهء آن قطره داند ، قوله تعالى : " وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا " « ه » و گاه عين ذات در تجلّي ارادت يابد و در هيچ آفرينش به نظر نقصان ننگرد ، از كماليت محض و جلاليت قانع شود و نه از هستى خود و نه از هستى ديگر خبر دارد و از بيخودى ابيات بر زبان راند ، غزل :

( الف ) قياسا " مرغان باغ او چو ازين آشيان پرند " ( ب ) همىخورند ( ج ) سباء 3 سع ، مظ الا الغيب ( د ) عر ، مظ - اشراف ( ه ) الاسراء 85