مرآت الاولياء ( فارسى ) — الصفحة ١٧١

[ ( ف ) وقوف عددى ]

كه وقوف عددى اول مرتبه علم لدنى است مىتواند بود كه نسبت باهل بدايت اول مرتبه علم لدنى مطالعه اين آثار تصرف جذبات الوهيت بود كه حضرت خواجه علاء الدّين عطار ( رح ) فرموده‌اند كه آن كيفيتى و حالتى است كه موصل است به مرتبه قرب و علم لدنى در آن مرتبه مكشوف مىشود و نسبت باهل نهايت وقوف عددى كه اول مرتبه علم لدنى است آن باشد كه ذاكر واقف باشد بر سريان واحد حقيقى در مراتب اعداد كونى همچنان‌كه واقف است و بر سريان واحد عددى حسابى ، بيت :

اعداد كون و صورت كثرت نمايشى است * فالكل واحد يتجلى بكل شان « الف »

و يكى از اكابر محققان اين مضمون را چنين گفته است ، بيت :

كثرت چو نيك درنگرى عين وحدت است * ما را شكى نماند درين گر ترا شكى است

در هر عدد كه بنگرى از روى اعتبار * گر صورتش ببينى در مادهء يكى است

در شرح رباعيات فرمود :

در مذهب اهل كشف و هم اهل خرد * سارى است احد در همه افراد عدد

زيراكه عدد گرچه برونست ز حد * هم صورت و ماده‌اش هست احد

و بحقيقت اين وقوف اول مرتبه علم لدنى است . و الله اعلم بالصواب .

پوشيده نماند كه علم لدنى علميست كه اهل قرب را به تعليم الهى و تفهيم ربانى معلوم و مفهوم مىشود نه به دلائل عقلى و شواهد نقلى چنان كه در كلام قديم در حق حضرت خضر عليه السلام فرمود " وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً " « ب »

و فرق ميان علم يقين و علم لدنى آنست كه علم يقين عبارت از ادراك نور ذات و صفات الهى است و علم لدنى كنايت از ادراك معانى و فهم كلمات از حق سبحانه بطريق الهام .

( الف ) ديوان جامى طبع تهران ص 587 ( ب ) الكهف 65