مجموعه رسائل ( كتاب الإنسان الكامل ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٨
2 . تنظيم متن كتاب
M
- دانشگاه تهران ، مشكات 405 . مورّخ 1282 هجرى . پس از بيان منازل ، اين نسخه مشتمل بر رساله‌هاى ذيل مىباشد :
IIV ; III
؛ 1 ؛ 7 ؛ 3 ؛ 4 ؛ 5 ؛
IIXX , IXX
؛ 9 ؛
II ; XIX
؛ 10 ؛
VI
( قسمتى از آن با 3 تلفيق شده است ) ؛ 8 ؛
IVX
( نظير « منزل نهم » ) .
نسخه‌اى نسبتا مغلوط ، تنها نسخه‌بدل‌هاى
IIV
و
I
( با علامت
C
) مشخص شده است .
C
- اصفهان ، كتابخانهء دكتر ميناسيان ، 192 ، مورّخ 1253 هجرى . اين نسخه مقام ويژه‌اى دارد ، در ظاهر ، نسخه‌اى از « مقصد » مىباشد و سخت كم‌ارج و ناتمام است . متن مقصد ، مقطّع است و دو مرتبه يك سلسله رساله‌هاى مجموعهء ما ، و به سخن دقيق‌تر « منازل » و « انسان » ، در بين قسمت‌هاى آن جاى گرفته است . ما در اينجا با نگارشى از مقصد سروكار داريم كه با درج رساله‌هاى ذيل بسط يافته است :
الف )
II , XIX
10 ؛ يك رساله حاوى اجزاى اقتباس شده از
XIX
و
XX
و
IXX
. 11 . يك رساله در باب « منازل » 9 و 10 كه صورت دستكارىشدهء
XI
مىباشد . خاتمهء منازل .
ب ) 7 ؛
IIIVX
( كه قسمتى از آن با
IIVX
تركيب شده است ) ، 8 ،
VX , IVX
، يك رساله در باب صوفيان ، كه در منزل چهارم ديده مىشود و بيش‌وكم دستكارىشدهء
IV
است ؛
IIV
؛ 3 ، 4 ، 5 ،
IXX
.
اين نسخهء خطّى براى خاتمهء منازل مرجع اصلى مىباشد ؛ در مورد 11 ، مرجع منحصر به فرد است . در غير اين صورت تنها نسخه‌بدل‌هاى
IIV
ذكر گرديده است . دو نسخهء خطّى ديگر نيز با رساله اخير مقابله شده است ، بدين قرار :
D
- اصفهان ، دكتر ميناسيان ، 212 ، ص 11 - 21 . استنساخ شده در سال . 102 هجرى .
P
پاريس ، كتابخانهء ملّى ، ضميمهء فارسى 1356 ، ص 130 ب - 132 الف . استنساخ شده در سال 877 هجرى .
2 . تنظيم متن كتاب
2 . تنظيم متن كتاب
بدين قرار ، متنى كه ما نشر مىكنيم ، از مقايسهء نسخه‌هاى خطّى سه مجموعه رساله‌هاى مختلف حاصل گرديده است كه با هم مشابهت و قرابت دارند ، بدين ترتيب : نسخهء
W
و
S
و تا حدودى نسخهء
R
براى كتاب انسان ، نسخهء
V
براى منازل و نسخهء
B
براى مبدأ و نيز دو نسخهء خطّى تركيبى
U
و
O
. نسخه‌هاى خطّى ديگر ، تنها به‌طور فرعى و ضمنى و اتّفاقى مورد توجه قرار گرفته است .