معارف گياهى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٥
خواص - كاربرد
مىشود . ضماد برگ و ساقهء آن با روغن گل‌سرخ براى تسكين سردردهاى گرم و سوختگى آتش و ورمهاى گرم نافع است و با آرد جو براى جرب و حكه و ورم بيضه‌ها و تخمك نافع است . ضماد برگ و ساقه آن بتنهايى براى تسكين حرارت اعضا و سوختگى آتش مفيد است و اگر بر معده و كبد گذارند براى تسكين حرارت آنها مفيد است و اگر با حنا تهيه شود و بر كف دست و پا گذارده شود براى حرارت و پيسىهاى دست و پا در صورت تكرار مفيد خواهد بود . ضماد ريشهء آن براى زگيل قوىتر از ضماد گياه است . برگ و ساقهء آن مقوى باه محرورين و اشخاص گرم‌مزاج است و درعين‌حال در مورد اشخاص سردمزاج قوه باه را كم مىكند و اشتها را كاهش مىدهد و اسراف در خوردن آن نور چشم را نقصان مىدهد ، اين قبيل افراد سردمزاج اگر بخواهند بخورند بايد با نعناع و كرفس و مصطكى باشد . مقدار خوراك از آب آن تا 100 گرم است و خاصيت تخم خرفه مانند آب خرفه است و گرد برگ و ساقهء خشك آن براى زخمهاى دهان اطفال و زخمهاى نظاير آن نافع است و گرد آن براى طحال و معده اشخاص سردمزاج مضر است اگر 20 گرم برگ خشك آن را نرم كوبيده با شكر و جلپ بخورند براى تبها و سرفه‌هاى گرم بسيار نافع است ، مقدار خوراك گرد آن تا 20 گرم است . مشابه آن در اكثر موارد فوق اسفرزه است .
در مورد خواص خرفه در مدارك فنى منتشره در مغرب‌زمين چنين آمده است :
خرفه در چين و هندوچين مصارف دارويى وسيعى دارد . از خرفه به عنوان خنك كننده ، نرم‌كننده ، جبران‌كننده كمى ويتامين
C
و نيروبخش ، التيام‌دهندهء زخم و محلل ورم استفاده مىشود .
در مدارك زيادى خرفه به عنوان مدر معرفى شده است ، ولى بررسىهاى دقيق‌تر حكما نشان مىدهد كه :
1 : در مورد اشخاص سالم و اشخاصى كه كليهء نرمال دارند ، اثر مدر دارد .
2 : در مورد اشخاص با كليه‌هاى ناراحت نيز در مواردى تا حدودى مدر است از جمله در مورد نفرىتيس « 1 » يا ( ورم كليه ) و پىىلىتيس « 2 » ( ورم كاليس كليه « 3 » ) تا حدودى مدر است .
در ده مدرك از مدارك طب سنتى معتبر آمده است كه مصرف خرفه براى معالجهء اسهال خونى نافع است .
( 1 ) . Nephritis ( 2 ) . Pyelitis ( 3 ) . Colix - Calice