معارف گياهى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤١
خواص - كاربرد
در اطراف تهران در باغها و در غرب ايران در قصرشيرين و رزاب و در شمال ايران در گيلان ، منجيل ديده مىشود .
تركيبات شيميايى
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى در اين گياه وجود املاح اكسالات و اسيد اكساليك آزاد گزارش شده است و همچنين در گياه وجود اسيد پتاسيم اكسالات و تارتاريك اسيد و پتاسيم بينوكسالات « 1 » و در برگ و ريشه گياه اكسى متيل انتراكينون « 2 » تأييد شده است [ مورن ] . از برگهاى خشك آن در حدود 05 / 0 درصد كوئرستين - 3 - دى گالاكتوزيد « 3 » ( هايپروزيد ) مىتوان گرفت در بررسىهاى ديگر آزمايشگاهى وجود مواد هايپرين « 4 » و كريزوفانيك اسيد « 5 » و ويتامين
C
و
A
در گياه گونه
R . acetosa
گزارش شده است . از نظر مقدار ويتامينها به ابتداى بخش ترشك مراجعه شود .
خواص - كاربرد
خواص - كاربرد
از برگ و ريشهء گياه براى مقابله با بيمارىهاى كمى ويتامين
C
استفاده مىشود . از برگهاى آن در اروپا به عنوان مدر و خنك‌كننده و براى قطع تب استفاده مىشود . از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى اين گياه سرد و خشك است و قابض ، برگهاى آن داراى طعمى ترش است كه مربوط به وجود اسيد پتاسيم اكسالات در آن است .
خوردن برگ آن بخصوص اگر به‌طور مستمر تا مدتى انجام شود براى يرقان و تقويت معده و كبد و تسكين التهاب و تشنگى و آوردن اشتهاى طعام و رفع سميت گزيدگى عقرب نافع است . پختهء آن ملين است و با سماق براى درد معده و زخم روده‌ها مفيد است . اگر برگ آن را پخته و با روغن زيتون سرخ نموده و كمى گشنيز و زيره و آب انار در آن بريزند و بخورند شكم را بند مىآورد . ضماد پختهء آن با سركه براى سپرز نافع است . ترشك درشت مضر باه است و از اين نظر بايد با شربت شيرين خورده شود ، به علاوه براى اشخاص مبتلا به درد مفاصل ، نقرس ، سنگهاى صفراوى ، مسلولين و مبتلايان به سوءهاضمه مضر است و بايد از خوردن آن پرهيز شود . در ساير
( 1 ) . Potassium binoxalate ( 2 ) . Oxymet hylanthraquinone ( 3 ) . Quercetin - 3 - D - galactoside ( 4 ) . Hyperin ( 5 ) . Chrysophanic acid