معارف گياهى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٨
تركيبات شيميايى
يك ساله مختص مناطق گرمسير . ساقه آن قايم و افراشته ، برگهاى آن مركب به طول حدود 15 سانتىمتر ، برگچه‌هاى آن نازك ، بيضى ، نوك‌تيز و داراى بريدگى است .
گلهاى آن زرد يا زرد مايل به قرمز كنار برگها ظاهر مىشود . ميوهء آن نيام مانند لوبيا و غلاف آن دراز كه طول آن در بعضى ارقام مثلا در دوليك آسپرژ « 1 » تا 90 سانتىمتر مىرسد كه در آن 40 - 10 دانه قرار دارد . اين گياه در مناطق گرم آسيا و امريكا و جنوب اروپا و جنوب ايران و در هندوستان مىرويد ، در ايران در بلوچستان مىرويد و در ساير مناطق گرم ايران پرورش داده مىشود . بسيار مقاوم به خشكى است .
موقع كشت آن چون بايد هوا گرم شده باشد تا برويد ديرتر از ساير ارقام لوبيا مىباشد و برداشت آن نيز مدتى پس از ساير ارقام لوبياهاى معمولى است . نام گونه‌اى كه در بلوچستان ايران مىرويد
V . catjang Endl . ( Hook . )
ذكر مىشود . ارقام مهم دوليك « 2 » كه براى دانه يا گل كاشته مىشود به‌طور مختصر عبارتند از :
1 . لوبياى چشم‌بلبلى يا دوليك چشم‌سياه كه به فرانسوى
Dolic a oeil noir
يا
Mougette
و يا
Bannette
و به انگليسى
Cowpea
و يا
Black eye pea
گويند نام علمى اين‌گونه همان است كه در اين بخش آمده
( Vigna catiang )
به علاوه در كتب باغبانى نام اين رقم را
Dolichos unguiculatus
و يا
Vigna unguiculata
نيز مىنويسند .
2 . دوليك مارچوبه‌اى كه به فرانسوى
Dolic asperge
و به انگليسى
Yard long bean
يا
Asparagus bean
گويند اين رقم را با نام
Dolichos sesquipedalis
در كتب باغبانى مىنامند . اين رقم مخصوص هندوستان و امريكاى حاره است .
3 . دوليك ارغوانى يا لوبياى گل كه به فرانسوى
Lablab
و
Dolic pourpre
و به انگليسى
Lablab
و
Hyacinth - bean
گفته مىشود . اين رقم معمولا براى گل زيباى آن نيز كاشته مىشود و خواص دارويى نيز دارد .
تركيبات شيميايى
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى در لوبياى چشم‌بلبلى وجود استيگماسترول « 3 » تاييد شده و
( 1 ) . Dolic asperge ( 2 ) . Dolic ( 3 ) . Stigmasterol