معارف گياهى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٢
توضيح : سلت - سلت
خندروس از گندمهاى نوع خيلى كم نياز و مقاوم است و در اراضى فقير مناطق كوهستانى معمولا رشد مىكند خندروس معمولا داراى انواع سياه و سفيد و قرمز مىباشد . گندمهاى نشاسته‌اى را به‌طور كلى مىتوان انواعى از خندروس محسوب داشت كه سنبله‌هاى آنها خيل به هم نزديك هستند .
انواع خندروس قرمز و سفيد آن در سميرم بختيارى كاشته مىشود و واريته‌هايى از آن مانند
Triticum spelta var persicum
و واريته‌هايى ديگر در كوه صفين كردستان و در لرستان كاشته مىشود . در دهات چهارمحال بختيارى از جمله در جونقون نزديك شهركرد و نام محلى آن اجر مىباشد .
خواص - كاربرد
خواص - كاربرد
خندروس از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى مايل به حرارت و خشك است و عده‌اى آن را معتدل مىدانند . از نظر خواص معتقدند كه بلغم و خون جامد را تحليل مىبرد و قابض است و ثقيل و نفاخ مىباشد ، مواد مغذيه آن زياد و براى رفع سل و اسهال نافع است . مواد مغذى آن از برنج بيشتر و از گندم معمولى كمتر است .
ضماد پختهء آن با سركه براى جرب جراحتدار و ترك خوردن و پوست‌رفتگى ناخن مفيد است . اگر آب پختهء آن را صاف كرده تنقيه نمايند ، براى زخم روده‌ها مفيد و جانشين ذرت است .
توضيح : سلت - سلت
توضيح : سلت - سلت
« جوبى پوست » يا نوعى از آنكه « جو ترشك » گويند . ( منتهى الارب ، انندراج و اقرب الموارد ) ، « جو برهنه » ( الفاظ الادويه ) .
نوعى از حبوب كه آن را به پارسى « جو برهنه » گويند و به زابلى « جوگندم » و آن دانه‌اى است كه به پارسى « جو برهنه » گويند . دو نوع است يك نوع سفيد و يكى ديگر سرخ بود و او را با گندم باهم بكارند و چنين گفته‌اند كه سلت دانه‌اى است كه صورت ميان گندم و جو بود و چون پوست از او جدا شود ، مشابهه او به گندم بيشتر باشد و جو دو نوع بيرون آيد و اهل فرغانه نوع اول را « فربو » يا « خرجو » و دوم را جو مروى خوانند و آنچه عرب او را شعير حامض ( جو ترشك ) گويند ، وقت زراعت او آن‌گاه باشد كه جو سپيد دروده باشد و بلندى آن در ارتفاع وريع ( پنبه ) باشد . [ صيدنه ] .
شليمر « سلت » را « جو برهنه » و به نام
Avena sativa
يا
Avoine cultive
ذكر كرده است .
در مخزن آمده است كه به فارسى جو برهنه و به زابلى جوگندم و به هندى آت جو