معارف گياهى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٠

مشخصات

جنوب اروپا و عده‌اى از ساير مناطق دنيا حتى در جنوب شوروى سابق نيز در مناطق گرم مانند سرزمين كوبان كاشته مىشود . در ايران انواع آن در مناطق شمال ايران و در جنوب در خوزستان و در نواحى گرمسير فارس و اصفهان كاشته مىشود .

از نظر شكل ظاهرى به‌طور كلى دو نوع برنج وجود دارد ، نوع هندى كه دانهء دراز است و باريك و خيلى مرغوب كه قسمت عمدهء برنجهاى مرغوب صدرى ايران از آن نوع مىباشد . نوع دوم ژاپنى كه دانهء گرد و ريز است كه در ايران به نام برنج گرده معروف مىباشد .

از نظر تطابق با شرايط اقليمى رويش نيز 4 گونه اصلى مختلف وجود دارد .

1 .

Riz cultive

كه نام علمى آن

Oryza sativa L .

مىباشد و برنجى است كه در اراضى جلگه‌اى آبگير كاشته مىشود و به آب زياد احتياج دارد .

2 .

Riz glutant

كه نام علمى آن

Oryza glutinosa

مىباشد . برنجى است كه داراى چسبندگى مىباشد و در مناطق پرآب كاشته مىشود و ژاپنىها بيشتر اين نوع را دوست دارند اين برنج نيز به آب زياد احتياج دارد .

3 .

Riz flottant

يا

Oryza fluitans

يا برنج مواج كه معمولا به‌طور شناور در آب مىرويد و در تايلند و نواحى كه اراضى گود را سيلاب فرامىگيرد كاشته مىشود و پس از بزرگ شدن بوته‌ها در بعضى قسمت عمق آب تا چند متر مىرسد كه نهال برنج در آن به‌طور شناور به رشد خود ادامه مىدهد .

4 .

Riz de montagne

يا

Oryza montana

كه در اراضى بلند آب و مرتفع نسبتا خشك و كم‌آب كاشته مىشوند .

يك دانه شلتوك به ترتيب از خارج به داخل ، شامل پوست برنج است كه در موقع كوبيدن برنج آن را از شلتوك مىگيرند و پس از آن غشاى قهوه‌اى رنگى است كه قسمت عمدهء ويتامينها و مواد معدنى برنج در آن قرار دارد و آن را به انگليسى تيكىتيكى « 1 » نيز مىنامند و آخر مغز سفيد پر از نشاسته برنج است كه پس از سفيد كردن برنج قهوه‌اى و برداشتن غشاى تيكىتيكى به صورت برنج سفيد در بازار عرضه مىشود .

تكثير برنج از طريق كاشت شلتوك برنج در اوايل بهار در خزانه است و پس از اين كه گياه چندبرگه شد آنها را در مزارع غرقاب‌شده مىكارند . انواع برنجهاى زودرس پس از 90 - 70 روز و برنجهاى ديررس در اوايل زمستان يعنى پس از 150 - 120 روز مىرسد .

( 1 ) . Tiki - Tiki