معارف گياهى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٢
خواص - كاربرد
رسمى گياهى است متحمل و سازگار و ضمنا ديررس .
2 . ارزن دانه‌درشت گياهى است يك ساله ساقهء آن قوى افراشته در قسمت پايين منشعب و شاخه‌دار برگهاى آن ساده سبز ، خطى ، دراز و نوك‌تيز . گلهاى آن خوشه‌اى باز و خميده و دانه‌هاى آن برحسب واريته‌هاى مختلف سياه يا خاكسترى و زرد و در آخر قرمز هم مىباشد . دانه‌هاى آن گرد است و ارتفاع ساقهء آن 30 / 1 - 1 متر مىباشد .
ارزن رسمى در آذربايجان و جنوب شرقى بلوچستان مىرويد و در مازندران و در يزد با نام « ارزن » و « گاورس » كاشته مىشود .
ارزن دانه‌درشت يا دخن در آذربايجان در كشتزارهاى يام با نام « دارى » و در اشتران‌كوه لرستان و همچنين در نواحى مرزى شرق در بادقيس و جنوب شرقى بلوچستان مىرويد .
تركيبات شيميايى
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى در ارزن رسمى
( S . italica )
در دانه‌هاى آن وجود يك گلوكوزيد سمى ، آلكالوييد روغنى ، ليزين « 1 » ، هيستيدين ، آرژىنين و آميلاز « 2 » [ روى * ] تأييد شده است و در ارزن دانه‌درشت
( Panicum . miliaceum )
در دانه‌هاى آن فورميك اسيد « 3 » ، لينولئيك اسيد ، مارگارىنيك اسيد « 4 » و ريسين‌اولئيك اسيد « 5 » مشخص شده است ، به علاوه داراى كولين ، فيتوسترول ، سيتوسترول « 6 » و ويتامينهاى
A
و
B
و
C
مىباشد [ روا * ] .
خواص - كاربرد
خواص - كاربرد
در هند از گياه ارزن درشت براى معالجهء سوزاك استفاده مىشود و در بلوچستان در لورالايى نوعى نان از آن درست مىكنند و در شوران براى معالجهء سوزاك از آن استفاده مىنمايند . در هندوستان در مورد ارزن رسمى معتقدند كه دانه‌هاى آن مدر و قابض است و در استعمال خارجى ضماد آن در موارد روماتيسم مصرف مىشود و همچنين به عنوان يك داروى محلى براى كاهش درد زايمان تجويز مىگردد .
( 1 ) . Lysine ( 2 ) . Amylase , B - Amylase ( 3 ) . Formic acid ( 4 ) . Margarinic acid ( 5 ) . Ricinoleic acid ( 6 ) . Sitosterol