معارف گياهى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٥
خواص - كاربرد
علت در اغلب موارد به عنوان گياه سمى تلقى مىشود و مسموميت اسيد سيانيدريك مىدهد . در گزارش ديگرى آمده است كه در دانهء اين گياه مقادير متغيرى از يك سيانوژنتيك گلوكوزيد وجود دارد كه در مجاورت آب و رطوبت در اثر عمل يك انزيم به نام ليناماراز « 1 » و يا احتمالا انزيم امولسين تبديل به اسيد سيانيدريك مىشود [ ويه‌هوور ] . اين سميت در گياه وحشى زياد و خطرناك است ، لذا از مصرف دانه‌هاى لوبياى حاصله از گياه وحشى بايد جدا خوددارى شود زيرا دانه‌هاى وحشى آنكه به رنگ ارغوانى تيره است به قدرى سمى است كه احتمال هلاكت دارد . گياه پرورشى آن داراى دانه‌هاى سفيدرنگ است . اين لوبيا معمولا به صورت لوبياسبز وقتى كه دانه‌هاى آن به ابعاد كافى رسيده باشند در مناطق جنوبى امريكا مصرف مىشود و غلاف آن مصرف نمىشود . به‌طور طبيعى اين لوبيا داراى مقدار نسبتا زيادى ويتامينهاى تيامين و رايبوفلاوين و همچنين آهن و فسفر مىباشد .
گونهء معروف ديگرى نيز هست كه نام علمى آن
Phaseolus mungo L .
و مترادف آن
Phaseolus aureus Roxb .
مىباشد . معمولا گياه مزروع و اهلى تحت نام
P . aureus Roxb .
شناخته مىشود و وحشى آن را
P . mungo
مىدانند . عده‌اى از گياه‌شناسان از جمله
Dr Hu
مىگويد اگر گونه اهلى
P . aureus
بدون مراقبتهاى پرورشى و به‌طور وحشى برويد به صورت
P . Mungo
درمىآيد .
خواص - كاربرد
خواص - كاربرد
در هندوستان از دانه‌هاى گياه فوق به عنوان عامل خنك‌كننده ، قابض استفاده مىشود براى كاهش تب و تقويت چشم به كار مىرود .
در چين از دانه‌هاى آن براى تصفيه خون استفاده مىشود [ روا * ] . و به علاوه به عنوان محلل و ضد سم در موارد مسموميتهاى گياهى كاربرد دارد . براى كنترل اسهال خونى و اختلالات مجارى ادرار اشخاص مسن آثار مفيدى دارد و در موارد ابتلاى به آبله و آثار آن پس از بهبود بيمارى مفيد است [ استوارت ] .
براى تسكين تشنگى بيماران مبتلا به قند نيز اثر نيكويى دارد [ ريد * ] .
از آرد دانه‌هاى آن نيز براى موارد فوق استفاده مىشود و از ضمادى كه با آرد آن درست مىكنند روى جوش كورك و آبسه‌ها مىاندازند .
دانه‌هاى پخته آن خاصيت رسانيدن دمل دارد . جوانه‌هاى تازهء دانه‌هاى اين گياه نيز خاصيت ضد سم و كاهش تب دارد [ استوارت ] . دانه‌هاى اين گياه مدر نيز مىباشد
( 1 ) . Linamarase