معارف گياهى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٩
خواص و كاربرد
از ويتامين
C
و
A
مىباشد . علاوه بر اسانس در ميوهء گشنيز در حدود 26 / 19 درصد روغن چرب يافت مىشود
[ G . I . M . P ]
. بررسىهاى ديگرى نشان مىدهد كه ميوهء گشنيز كه به تخم گشنيز معروف است در طول انبار كردن و نگه داشتن طى مدت طولانى حتى در سرماى 14 - درجه سانتىگراد در حدود 5 / 1 - 18 / 0 درصد از اسانس آن از دست مىرود ولى اگر در شيشه‌هاى در بسته نگه‌دارى شود تا مدت زيادى تازه باقى مىماند
[ S . G . I . M . P ]
. گزارش مطالعات شيميايى ديگرى نشان مىدهد كه گشنيز داراى اسانس محتوى كورياندرول ، يالينالول ، ژرانيول ، پىنن ، فلاندرن ، دىپنتن « 1 » ، ترپينن ، سيمن « 2 » ، بورنئول « 3 » ، تانن ، لعاب يا موسيلاژ « 4 » ، ماليك اسيد ، كلرايدها « 5 » و فسفات آهك « 6 » [ روا * - والنزوئلا ] . و ويتامين
A
و
C
مىباشد و دانهء گشنيز داراى دى - مانىتول « 7 » و فلاونوئيد گلىكوزيد « 8 » است [ فاروق ] .
خواص و كاربرد
خواص و كاربرد
در سرتاسر خاورزمين از جنوب مغولستان تا جنوب شرقى آسيا تخم گشنيز به عنوان ادويه و به عنوان داروى مقوى معده و رفع سوءهاضمه و بادشكن مصرف مىشود . در چين و ژاپن از تخم گشنيز براى نرم كردن سينه [ كاريونه و كيمورا * ] . و تونيك و مقوى و براى تبهاى نوبه‌اى استفاده مىشود . براى اين كار جوشاندهء آن را مىخورند و يا بخور آن را به صورت و گردن مىدهند . برگهاى آن بيرون ريختن دانه‌هاى آبله و سرخك را تسريع مىكند [ هاو ] .
جوشانده تمامى گياه اغلب براى رفع سرفه و سرماخوردگى و سرخك به كار مىرود . گياه گشنيز مسكن و آرام‌بخش است و براى مقابله و مبارزه با آثار سموم از ته كه از فساد پروتئينهاى حيوانى و گياهى حاصل مىشود مفيد است . اصطلاحا مسموميت حاصل از سموم از ته فوق را مسموميت پوتاماين « 9 » نامند [ استوارت ] .
( 1 ) . Dipentene - Limonene ( 2 ) . Cymene ( 3 ) . Borneol ( 4 ) . Mucilage ( 5 ) . Chlorides ( 6 ) . Phosphate of Lime ( 7 ) . D - Mannitol ( 8 ) . Flavonoide Glycosides ( 9 ) . Potamaine Poisoning