معارف گياهى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٩
جم اسفرم
چشم استفاده مىشود [ پتلو ] . در شبه‌جزيرهء مالايا از دم‌كردهء برگهاى آن براى معالجهء اختلالات خفيف جهاز تنفسى و بىنظمى عادت ماهانه استفاده مىكنند و در استعمال خارجى براى بيمارىهاى پوست ، سردرد و گوش‌درد به كار مىرود [ فورتادو ] . از شيرهء گياه مانند روغن ماليدنى در موارد روماتيسم استفاده مىشود .
در اندونزى از برگهاى معطر گياه در آب گرم حمام ريخته و به عنوان مسكن و خنك‌كننده براى آرامش اعصاب استفاده مىشود . ضمنا به‌طور كمپرس روى اعضاى ورم‌كرده مىگذارند . از جوشاندهء ريشه و برگهاى گياه داروى مخصوصى براى معالجهء سوزاك درست مىكنند .
در هندوستان از برگهاى آن به‌منزله داروى نرم‌كنندهء سينه و از شيرهء برگهاى آن به عنوان تب‌بر و معرق و محرك و داروى سينه در مورد نزله و برونشيت استفاده مىشود و چند قطره از آن را در گوش براى رفع گوش‌درد مىريزند . از دم‌كردهء برگهاى آن براى تقويت معده در موارد اختلالات گوارشى بچه‌ها و در مورد ناراحتىهاى كبدى استفاده مىشود .
گرد برگهاى خشك آن را در موارد بيمارى اوزنا « 1 » ( آماس غشاى مخاطى بينى كه همراه با دفع آب بينى بدبو و متعفن است ) در داخل بينى مىپاشند . تخم لعابدار و نرم كنندهء آن را در موارد اختلالات مجارى ادرار و تناسلى مىخورند .
جوشاندهء ريشه گياه را به عنوان معرق در موارد تبهاى مالاريايى مىخورند . برگها و ساقه‌هاى تازهء آن را له كرده و روى محل گزش پشه مىگذارند و از اسانس آن به عنوان ضدعفونىكننده و حشره‌كش و فراردهندهء حشره بويژه در موارد شروع بيمارى تيفوس استفاده مىشود و ضد باسيلوس تايفوزوس « 2 » است .
جم اسفرم
جم اسفرم
گونهء ديگرى از ريحان كه در كتب طب سنتى بنام « جم اسپرم » و « جم اسفرم » و « ريحان سليمان » ناميده مىشود « جم - سليمان و ريحان - اسفرم » ( برهان - معين ) گياهى است هندى نام علمى آن
Ocimum gratissimum L .
مىباشد . به هندى
Ramtuisi
گفته مىشود . گياهى است چندساله به شكل بوته . بلندى آن 2 متر و پايين ساقه‌هاى آن چوبى است .
در مورد رويش آن در ايران تا به حال گزارشى فنى از گياه‌شناسان نداريم . در
( 1 ) . Ozaena ( 2 ) . Bacillustyphosus