مرآة البلدان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٦٥

و آنچه از تبريز به خارجه مىبرند از مال آذربايجان و ساير ممالك ايران تخمينا

زرنيخ آذربايجان از راه طرابوزان پنجاه لنگه .

پوست روباه و گرگ و وشق « 2 » و غيره از آذربايجان و ساير ممالك ايران از راه تفليس دو لنگه ، از راه طرابوزان چهار لنگه ، از راه اردبيل شصت لنگه .

چرم آذربايجان از راه تفليس صد لنگه ، از راه طرابوزان چهارصد لنگه .

قلم از ساير ممالك ايران از راه طرابوزان صد لنگه .

شمشير از ساير ممالك ايران از راه طرابوزان ده لنگه .

تنباكو از ساير ممالك ايران بيست و چهار هزار لنگه .

ريسمان از آذربايجان و ساير ممالك ايران از راه تفليس دويست لنگه ، از راه طرابوزان صد و پنجاه لنگه ، از راه اردبيل چهارصد لنگه .

اسلحهء كهنه و اسباب خاتم از ساير ممالك ايران از راه تفليس چهار لنگه ، از راه طرابوزان دوازده لنگه .

نيل ساير ممالك ايران از راه طرابوزان ده لنگه .

جوراب پشمى آذربايجان از راه طرابوزان ده لنگه .

حبوبات آذربايجان از راه طرابوزان چهل و هشت لنگه .

پوست ميش آذربايجان از راه طرابوزان دويست لنگه .

و از سمت عراق مال و متاع هندوستان از قبيل شال و نيل و ادويه‌جات و غيره قريب سه هزار لنگه وارد آذربايجان مىشود و تقريبا يكصد هزار تومان ارزش آن است و از خود ممالك ايران يعنى عراق و فارس و غيره نيز از قبيل حنا و رنگ و شال و پوست و قلمكار و حرير و ابريشم و تنباكو قريب يك كرور تومان اجناس و امتعه وارد تبريز مىشود كه برخى را به خارج مىبرند و قدرى در خود مملكت مصرف مىشود و از اين بيست كرور تومان معامله يك ثلث به توسط تجار داخله و باقى به توسط خارجه است .

اسامى تجار معتبر اين شهر از اين قرار است : حاجى مير محمد - حسين ناظم التجار اصفهانى ، حاجى محمد ابراهيم قزوينى ، حاجى محمد صادق كسمائى ، حاجى كاظم ملك التجار ، حاجى على اكبر تخمه‌فروش ، حاجى محمد حسن تاجر اصفهانى ، حاجى رحيم توپچى ،

( 2 ) - جانورى كه به سياه‌گوش معروف است ( Lynx ) .