مرآة البلدان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٧٦
بوان [ مع - مر ] :
شعب بوان « 4 » است . شعب بوان در فارس ميانهء ارجان و نوبندگان واقع و يكى از متنزهات و جاهاى باصفاى دنيا است . مسعودى گويد در باب نسب مردم فارس اختلاف كرده‌اند . معروف است كه اهالى فارس از نسل بوان بن ايران بن اسود بن سام بن نوح عليه السلام مىباشند . و بوان كسى است كه شعب بوان منسوب به اوست . خلاصه صفا و نزهت و كثرت اشجار و آب و مرغهاى شعب بوان معروف و ممدوح اكابر دانشمندان جهان است .
شاعر گويد :
فشعب بوان و وادى الراهب * فتم تلقى زجل النوائب
و ارباب علم را در فقرات مسطوره اتفاق است و گفته‌اند بهشت دنيا چهار موضع است : غوطهء دمشق و سغد سمرقند و شعب بوان و نهر ابله و از همه بهتر غوطهء دمشق است . احمد بن محمد همدانى گويد از ارجان تا نوبندگان شانزده فرسخ و در ميان اين دو محل شعب بوان است و درخت گردو و زيتون و ساير فواكه كه در كوهستان يافت نمىشود در اينجا كمال امتياز را دارد . يكى از اهل ادب اين اشعار را در شعب بوان در سر سرابى كه درخت چنارى بر آن سايه انداخته بود انشاد كرده
متى تبغنى فى شعب بوان تلقنى * لدى العين مشدود الركاب الى دلب
و اعطى و اخوانى الفتوة حقها * بماشئت من جد و ماشئت من لعب
يدير علينا الكاس من لو رأيته * بعينيك مالمت المحب على الحب
بعضى از اهل فارس گويند شعب بوان وادى عميقى است پر از اشجار و چشمه‌سارها كه جمع شده است در آن آب و اشجار در آخر و پائين وادى و زمين صاف هموارى در آن يافت نمىشود كه شهر يا دهى در آن بنا كنند .
حمد الله مستوفى در نزهة القلوب گويد : شعب بوان از مشاهير متنزهات جهان است و آن دره‌اى است در ميان دو كوه طولش سه فرسنگ و نيم و عرض يك فرسنگ و نيم همه درختان است از انواع ميوه‌ها و هواى در غايت خوشى و اعتدال دارد و در آنجا ديه‌هاى فراوان و در ميان دره رودى بزرگ است و بر هردو طرف سر آن كوهها اكثر از برف خالى نبود
( 4 ) - شعب به كسر اول راه در كوه و راه گذر آب در شكم زمين و يا آنچه گشاده شده است ميان دو كوه ( ا ع ) .