مرآة البلدان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٤٠
سرحد
و زراعت و فلاحت نمىپردازند و اعتنائى ندارند .
سنكويه و توابع : سه رشته قنات و شش مزرعه رود آب دارد .
تمين و توابع : مزارعش رود آب و دو رشته كاريز خراب دارد .
گوشه و توابع : رودآب است .
نازيل و توابع : دو رشته قنات آباد و چهار رشته خراب دارد .
ده پاميل و توابع : چهار رشته قنات آباد و سه رشته خراب و سه مزرعهء رود آب دارد .
ده بالا و توابع : چهار رشته قنات آباد و هشت رشته قنات خراب دارد .
كزويه و توابع : دو رشته قنات آباد و سيزده رشته قنات مخروبه دارد .
لادز : قلعه‌اى از بناهاى قديم دارد و غير مسكون است . هشت رشته قنات آباد و دو رشته قنات خراب و يك مزرعهء رودآب دارد . محصول شتوى گندم و جو و صيفى جوزق و ذرت و ارزن و ترش‌جو و كنجد و پياز و اشجار گردو و سيب و امرود و زردآلو و آلوسياه و آلوزرد و هلو و سنجد و شاه‌توت و توت سفيد و انار بىهسته هم آنجا پيدا مىشود .
شكار و طيور كبك و تيهو در كوهستانش وفور دارد . از قرارى كه مىگويند در فصل بهار از كثرت بيضهء كبك و تيهو اهالى آنجا حاجت به تخم‌مرغ ندارند . در جلگهء سرحد آهو و گور فراوان است . در كوهستانش شكار كوهى بسيار از حيوانات درنده پلنگ و يوز زياد دارد .
مال و مواشى گوسفند و شتر و گاو و الاغ در كوهستان دارد . لباس اهالى آنجا كرباس و شال پشم است كه در ميان خودشان به عمل مىآورند . محل سكناى آنها جميعا سياه‌چادر است .
جمعيت سرحد بدين تفصيل است :
طوايف بلوچ : يار احمد زهى پانصد خانوار ، غمشادزهى صد خانوار ، سورى زهى پنجاه خانوار ، مزار زهى سى خانوار ، ريگى صد خانوار ، مير بلوچ زهى صد خانوار ، شالى بر سى خانوار ، سهراب زهى بيست خانوار ، بامرى و برهان زهى شصت خانوار ، جمشيد زهى سى خانوار ، جهانشاه زهى بيست خانوار ، سالار زهى پانزده خانوار .
طوايف فارسى غير بلوچ : تمينى چهل خانوار ، لادزى سى خانوار ، شمه‌دان و گوشه صد خانه‌وار ، كرم زهى و هاشم زهى صد خانوار ، خاشى صد خانوار ، مجموع هزار و چهارصد و بيست و پنج خانوار .