مرآة البلدان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٧

ترجمهء راپورت صاحب‌منصب روس

موسوم به « فنربحرى » « 6 » شبها بالاى آن روشن مىشد كه سفاينى كه به بندرگاه مىآمدند راه خود را گم نكنند .

چهارم مجسمه‌اى كه در جزيرهء راد ( رودس ) « 7 » بود و اين مجسمه هيكل فرزند ژوپيتر « 8 » بوده كه كاريس « 9 » نام حكيم شاگرد لىسىپس « 10 » در مدت دوازده سال از مس انجام داد و پاى او را در بالاى مكانى نصب كرده بودند كه مدخل بندرگاه و چنان مرتفع بود كه جهازهاى بزرگ از ميان دو پاى او مىگذشت و از كله تا پا مجوف بود .

پنجم مجسمهء خود ژوپيتر بوده و ژوپيتر به عقيدهء يونانيان ، بزرگ رب النوعهاست و فيدياس « 11 » حجار آن را تراشيده .

ششم معبدديان در شهرافز « 12 » كه در اين ايام به اياسلك معروف است و در روزى كه اسكندر متولد شد در سال سيصد و پنجاه و شش قبل از ميلاد ، ارس‌تراد « 13 » نامى كه مردى گمنام بود به جهت مشهور شدن خود اين معبد باعظمت را آتش زد . بعد از آن باز ساختند و قسطنطين امپراطور روم مجددا ويران ساخت . هفتم مقبرهء مذل « 14 » . تفصيل اين مقبره آن‌كه مذل پادشاه كرى « 15 » در سال سيصد و پنجاه و سه قبل از ميلاد فوت كرد زوجهء او ارتميز « 16 » - كه نيز خواهر او بود و مكنت زياد داشت - در شهر هلى كرناس « 17 » كه در اين وقت به بذرون معروف است مقبره‌اى به جهت شوهر و برادر خود بنا كرد كه از عظمت در عداد عجايب عالم محسوب مىشد . ]

« * » اول دفعه كه روسها به دربند آمده و سير اين ديوار را نمودند سنهء هزار و هفتصد و بيست و دو مسيحى بود كه پطر كبير خود بشخصه اينجا آمده بود . دفعهء دويم كلنل در كوسكى بود كه در سنهء هزار و هشتصد

( 6 ) - فنر يا فنار به معناى فانوس است . ( 7 ) - Rhodes . ( 8 ) - Jupiter . ( 9 ) - Chares . ( 10 ) - Lysippe . ( 11 ) - Phidias . ( 12 ) - اياسلوق - Ephes و Diane ( 13 ) - Erostrate . ( 14 ) - Mausole . ( 15 ) - Carie . ( 16 ) - Artemise . ( 17 ) - Halicarnasse . * - از اينجا باز گزارش افسر روسى است .