طهران قديم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤٩
بقيه كار زنها در حمام
دستى به پس كه در اين موقع ديگر چيزى به خود نميپيچيدند گرفته يكى در را برايشان كه نجس نشوند باز كرده بيرون ميآمدند « اگر چه در اينوقت هم گاهى بارها كه يا آرنجشان به ديوار گرفته يا شتك شده نجس شده ! بودند دوباره براى تطهير بخزينه برميگشتند ! »
در ورود بسربينه پاهاى خود را در حوض سربينه چندين بار آب كشيده به روى سوزنى « 178 » خود كه جامه‌دار آن را گسترده مرتب كرده بود رفته قطيفه‌هايشان را به خود پيچيده مينشستند و به خشك كردن خود ميپرداختند و پس از صرف شربت و قند و گلاب چيزى كه ضعف حمامشان را زايل كند و لباس ميپوشيدند و در اين وقت اگر تازه‌زا يا تازه‌عروس هم بودند دستى به خود برده ، ته بزكى كرده ، پاى تخت زن استاد براى حساب ميامدند و اينجا بود كه بايد حتما پول خرد با خود آورده باشند تا فال فال مقدارى براى دلاك و مقدارى براى آبگير و چيزى براى جامه‌دار و سهمى براى زن استاد بگذارند ، غير از آنكه اگر تازه‌زا و تازه‌عروس و مانند آن هم بودند به هر يك هم جدا جدا انعام داده ، عروسى كه تا چهل روز عروس حساب شده ، زائو كه تا قدم بچه‌اش مبارك و خوش‌روزى باشد چيزى بپردازند ، غير از بخت‌گشائى و چله‌برى كه بجز حق زن استاد و دلاك و آبگير و جامه‌دار چيزى هم باسم پول شيرينى يا ( خيرش بده ) « 179 » جلو آنها بگذارند ، يا نقل و نباتى كه در اسباب حمام بسته آورده بودند تسليم بكنند ، مخصوصا اگر با بخت‌گشائى در حمام شوهر كرده ، يا زنى كه از چله‌برى دلاكش آبستن شده بود ، كه قواره پيراهن ، يا چادرى و امثال آن را هم كه آورده بودند ، بطورى كه همه ببينند و به ( دست ) آن دلاك عقيده پيدا كنند به اسم صدايش كرده جلوش بگذارند .
در اين زمان بود كه بعد از چندين ساعت از حمام بيرون آمده چون قرص قمر و ماه تابان كه در اثر بخارات حمام صورتى چون گل سرخ و مخمل قرمز خواب بيدار پيدا كرده بودند در كوچه ظاهر مىشدند و متلك‌گوها و بيكاره‌ها كه براى چشم‌چرانى حدود حمام زنانه پا به پا مىكردند به استراق بصر و مزه‌پرانى به
( 178 ) . پارچهء چهارگوشى از مخمل يا نرمه يا كركى يا ترمه يا شال با دور يراق و رشمه‌دوزى شده . ( 179 ) . اين گونه تقاضاها را خيرش بده ميگفتند . يعنى خيرت برسد تا خدا هم خير برساند .