طهران قديم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٢٠
بازار ارسىدوزها
بازار ارسىدوزها
بازار ارسىدوزها
اين بازار كه از نامش مشاغل كسبه آن معلوم مىشد راسته بازارى بود از سبزه‌ميدان تا سه راه خياطها كه آخرش به كوچهء كميسرى بازار مىرسيد ، با دكانهاى كرسىدار « تمام دهنه » و درهاى كشويى شاه‌تخته‌اى كه كفش سكنهء پايتخت و حومه و اطراف از آن تأمين مىگرديد . با آمدن ( شاه‌تخته ) تداعى به مطالب يكى از منبرىها بنام شيخ احمد اردستانى شد كه ذكرش روشنگر گوشه‌اى از مقدمات سرنگونى سلطنت احمد شاه ميآيد .
در سفر آخرى كه احمد شاه بفرنگ رفت ، يا فرستاده شد و ديگر باز نگشت با شروع زمزمه‌هايى مقدماتى از هر طرف غوغايى جهت برانداختن سلسلهء قاجار برخاست كه حرف آن از جمهوريت و حكومت مردم بر مردم شروع شده ، صحبت آن ورد زبانها گرديده ، گروه‌هائى نيز بطرفدارى سلطنت برخاسته هر يك دسته‌جات و احزابى به راه انداخته . به تشكيل انجمنى پرداختند و تابلوهايى نوشته بر سر درها چسباندند از اين قرار :
انجمن اخوت ، انجمن تهرانيها ، انجمن دمكرات ، حزب اعتدال ، انجمن برادران ، حزب خلق ، انجمن اسلام ، حزب انقلاب ، انجمن آذربايجان ، حزب نجات ، حزب پيمان ، حزب وطن ، انجمن همدانيها ، انجمن جنوب و الى آخر . . . تا آنجا كه از هر ده پانزده خانه يكى نام انجمن به خود گرفت .
قسمتى از اين احزاب را جوانان و متجددين و درس‌خوانده‌ها و اصلاح‌طلبان و انقلابيون و چپىها و كارگران با شعارهايى مثل ( كارگر رنجبر ،