طهران قديم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠٨
كارناوال
كارناوال
كارناوال
نمايش كارناوال نيز تظاهرى بود كه اواسط سال 1312 در اين ميدان به عمل مىآمد كه دو سه سالى بيشتر نپائيده نيمهء سال سوم از هم پاشيده شد ، به قول معروف ( از بس شور بود خان هم فهميد ! ) به تعطيل انجاميد .
شروع آن به مناسبت ( الغاء امتياز نفت دارسى ) بود كه به امر رضا شاه صورت گرفت و آن لغو قراردادى ميان كمپانى انگليسى و ايران دربارهء نفت بود كه چند سال ديگر از مدت آن باقى مانده شاه منتظر پايان آن نشده آن را يك جانبه لغو كرده بود ! و مردم درباره‌اش مىگفتند روزى شاه به آبادان مىروند و لوله‌هاى بسيارى را مشاهده مىكنند كه از هر طرف كشيده شده است و از چگونگى آنها سؤال مىكنند ؟ بعرض مىرسد كه اينها لوله‌هاى نفتى است كه توسط كمپانى انگليسى از ايران خارج مىشود ، كه سؤال دوم ( كه بابت آن چه مبلغ عايد ايران مىگردد ؟ ) پيش مىآيد و جواب آن نيز چنين اظهار مىشود كه جز مقدار ناچيزى نمىباشد ! كه با عصبانيت دستور بستن شيرها را صادر مىكنند و وقتى بعرض مىرسد اين كار از حزم و احتياط بدور است و امكان قشون‌كشى انگليس را به خاك ايران باعث مىشود ، با خشونت مىفرمايند :
( ما هم سر لوله‌هاى نفت را در دريا رها مىكنيم و يك كبريت هم به رويش مىاندازيم و همه قشون و مملكتشان را به آتش مىكشيم ! ) و در همانجا قرارداد را يك طرفه لغو مىكنند كه ناچار انگليسيها هم چون سمبه را پر زور و خود را در برابر چنان قدرتى ناچيز مىيابند ، تن به قضا داده تسليم نظريات اعليحضرت مىشوند و قرارداد ظالمانهء يك طرفه را باطل و قرارداد عادلانهء جديدى منعقد مىكنند و ايران فاتح مىشود ! ! !
البته در صورتى كه اين امر ، غيرواقع تلقى شود تحققش هم از طرف چنان پادشاه پرسطوتى مستبعد نمىتوانست باشد . ولى واقعيت امر چنين بود كه اصولا بخاطر همين نفت بر روى كار آورده شده بود ، از آنجا كه جز چند سالى از قرارداد بيشتر باقى نمانده بايد تمديد بشود و طرف مقابل حوصله‌ى سر و كله زدن ، با وزير و وكيل و هوچىها را نداشته خيال خود را يكسره راحت كرده بود .
با اين واقعه بود كه هر خيانت و امر مهم زيرجلكى را بايد وارونه جلوه