عقائد الإسلام من القرآن الكريم ( عقائد اسلام در قرآن كريم ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢١٠
شرح كلمات
رسيد .
3 - فالهمها فجورها و تقويها : يعنى در نفس او احساسى را القاء كرد كه با آن ، بين گمراهى و هدايت فرق مىگذارد . در زمان ما از چنين شعورى به ضمير و وجدان تعبير مىكنند .
از ويژگىها و رفتار اين نفس ، اضافه بر آنچه كه درباره عقل تميز دهنده خير و شر و خبيث از طيّب آوريم ، امورى است كه انسان و حيوان در آن شريكند ، مانند : حبّ و رضا ، ميل و خواسته ، كراهت و دشمنى و نفرت .
انسان اگر از راهنمائى عقل پيروى كند و شرور و پليدىها را واگذارد ، پاداش مىگيرد .
و هرگاه با حكم عقل مخالفت نمايد و از هواى نفس اطاعت كند عقوبت مىشود . چنان كه خداى سبحان در سوره نازعات فرموده :
وَ أَمَّا مَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ وَ نَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوى * فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوى *
و هر كس كه از مقام پروردگارش ترسان باشد و نفس را از هوى بازدارد يقينا بهشت جايگاه اوست . « 1 »
فَأَمَّا مَنْ طَغى * وَ آثَرَ الْحَياةَ الدُّنْيا * فَإِنَّ الْجَحِيمَ هِيَ الْمَأْوى *
اما آن كس كه طغيان كرد . و زندگى دنيا را مقدم داشت . مسلمان دوزخ جايگاه اوست . « 2 »
خداوند در سوره مريم قومى را چنين توصيف كرده كه :
أَضاعُوا الصَّلاةَ وَ اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ
نماز را ضايع كردند ، و از شهوات پيروى نمودند . « 3 »
همانگونه كه در اندرون نفس انسانى ، انگيزه‌هاى متفاوت : خير خواهى و شرّ طلبى ، با يكديگر در جدالند ، خداوند براى انسان ، در بيرون نفس او نيز ، اين دوگانگى را ايجاد
( 1 ) - نازعات / 40 و 41 . ( 2 ) - نازعات / 39 - 37 . ( 3 ) - مريم / 59 .