عقائد الإسلام من القرآن الكريم ( عقائد اسلام در قرآن كريم ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٩
شرح كلمات
آن اين است كه : خداوند متعال انسان را بر ساير جانداران برترى داده ، و او را نفس انسانى عطا فرموده ، نفسى كه هيچ‌كس جز خالق آن ابعاد وجودىاش را نمىداند ، و از ويژگىهاى نفس انسانى يكى عقل است كه آدمى به وسيلهء آن همه اشياء را به خدمت مىگيرد ، از اتم گرفته تا ديگر اشيائى كه هنوز كشف نشده ، خداى سبحان در توصيف اين نفس در سوره شمس مىفرمايد :
وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها * فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها *
قسم به جان آدمى و آن كس كه او را منظّم ساخت . سپس فجور و تقوا را به او الهام كرد . « 1 »
شرح كلمات
شرح كلمات
1 - نفس : نفس در زبان عرب به چند معنى آمده كه از جمله آنها است :
الف - روحى كه سر چشمه زندگى است ، و اگر از جسم مفارقت كند مرگ به سراغ او مىآيد ، مىگويند : نفس [ جان ] محتضر بيرون رفت .
ب - ذات و حقيقت شىء ، نفس انسان و جن كه گفته مىشود يعنى : حقيقت انسان و حقيقت جن .
ج - عين هر چيز ، چنان كه در مقام تأكيد گفته مىشود : جاءنى محمد نفسه ، محمد خودش نزد من آمد .
د - آنچه جاى قلب استعمال مىشود ، و با آن تميز و ادراك حاصل مىگردد ، و انسان به وسيله آن اشياء پيرامون خود را احساس مىكند ، و به هنگام خواب و بيهوشى از انسان كناره مىگيرد ، و همان شعورى كه او را متوجه رفتار خير و شرّ مىكند . چنان كه گفته مىشود :
نفسم به من فرمان داد ، نفسم چنين كار بدى را برايم آراست ، مراد از نفس در آيه كريمه ، همين معنى است .
2 - سوّاها : آفرينش آن را تكميل كرد تا به درجه كمال آمادگى براى پذيرش هدايت
( 1 ) - شمس / 7 و 8