عقائد الإسلام من القرآن الكريم ( عقائد اسلام در قرآن كريم ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٨

شرح كلمات

ب - خلافة : جانشينى از غير به خاطر غيبت ، مرگ ، ناتوانى ، و يا براى بالا بردن مقام جانشين .

ج - خلفية : كسى كه به خاطر مرگ و ناتوانى و غيبت ، يا رفعت مقام ، جانشين ديگرى مىشود . معناى اول مانند : وَ اذْكُرُوا إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍ به ياد آريد هنگامى را كه خداوند شما را جانشينان قوم نوح قرار دارد . « 1 »

و معناى دوم مانند : يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ اى داود ما تو را در زمين خليفه قرار داديم . « 2 » و مانند سخن رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم :

اللهم ارحم خلفائى ! اللهم ارحم خلفائى ! اللهم ارحم خلفائى ! قيل له : يا رسول اللّه من خلفاؤك ؟ قال : الذين يأتون من بعدى يروون حديثى و سنتى .

خدايا جانشينان مرا ببخشاى ! خدايا جانشينان مرا ببخشاى !

خدايا جانشينان مرا ببخشاى ! گفته شد : اى رسول خدا جانشينان شما كيانند ؟

فرمود : كسانى كه بعد از من مىآيند و حديث و سنت مرا روايت مىكنند . « 3 »

با مراجعه به روايات دانسته مىشود كه خليفه خدا ، يا پيامبر است و يا وصى پيامبر كه خداوند او را براى هدايت مردمان به شرايع آسمانى ، تعيين فرموده است . شرح آن ، به يارى خدا ، در مبحث " رسولان الهى " مىآيد .

2 - سجد : خضوع كرد ، سجده يعنى خضوع و فروتنى ، و درباره انسان ، پيشانى را بر زمين نهادن بر آن افزوده شده است . معناى اول ، خضوع و فروتنى ، مانند : وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ ظِلالُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ يعنى : تمامى كسانى كه در آسمانها و زمين هستند ، و سايه‌هاشان - از روى اطاعت يا اكراه - هر صبح و عصر ، براى خدا سجده

( 1 ) - اعراف / 169 و نيز ماده : خلف از مفردات راغب . ( 2 ) - ص / 26 . ( 3 ) - معانى الأخبار صدوق ، ص / 375 - 374 .