فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٩
اهرمن
شعر
بهميان تا بكى آگندن زر * ز نقد علم دل را كن توانگر
آگنيدن
آگنيدن
بزيادة ياء نيز آمده . مثالش « 1 » جام جم :
بيت
آنكه اندر جهان ندارد گنج * چون توان آگنيدنش در كنج
آغندن نيز گويند . آغستن « 2 » نيز به اين معنى باشد .
آمودن
آمودن
- [ بميم و دال مهمله به وزن آلودن ] آراستن و آراسته شدن باشد . مثالش حكيم دقيقى گويد :
بيت
در آمودن آن همايون بنا * نماند ايچ باقى بگنجينه‌ها
و در مؤيد الفضلا آمودن را بمعنى آميختن و آميخته شدن نيز آورده .
استرون
استرون
- [ بضم همزه و تاى قرشت ] نازاينده را گويند . مثالش خسرو « 3 » گويد :
بيت
گشته از زادن مخالف تو * مادر روزگار استرون
آونگان
آونگان
- آويخته باشد : جلال الدين خوافى گويد :
شعر
رفته تا « 4 » بازوش از تندى مركب آستين * گشته آونگانش از پهلوى استر پوستين
آيان
آيان
- [ بياء حطى به وزن پايان ] بمعنى شب دراز باشد در تحفة السعادة .
آويشن
آويشن
- سعتر باشد . مثالش ناصر خسرو گويد :
شعر
چه كنى دنيا بىدين و خرد زيراك « 5 » * خوش نباشد بىنان تره و آويشن « 6 »
آهنگيدن
آهنگيدن
- [ بمد ] يعنى قصد كردن . و بمعنى كشيدن نيز آمده .
آگوشيدن
آگوشيدن
- يعنى در آگوش در آوردن « 7 » و آغوشيدن نيز گويند .
آفرين
آفرين
- دعاى نيك و تحسين . مثالش « 8 » انورى گويد :
بيت
تا كس از آفرين سخن گويد * سخن خلق آفرين تو باد
و بمعنى آفريننده نيز باشد . فردوسى گويد :
نظم
جهان آفرين تا جهان آفريد * سوارى چو رستم نيامد پديد
و بمعنى امر بآفريدن نيز آمده .
افزون
افزون
- يعنى زياده . مثالش انورى گويد :
بيت
هميشه تا بجهان در كمى و افزونيست * حسود جاه تو كم با دو عمرت افزون باد
اوزون نيز گويند .
اوگندن
اوگندن
- [ بفتح همزه و كاف فارسى ] يعنى افكندن . اوگنيدن بزيادة ياء نيز آمده .
اهرمن
اهرمن
- [ بفتح همزه و راء ] و اهرمن بكسر راء و اهريمن - هر سه ديو باشد . مثال اول و دوم شيخ سعدى گويد :
شعر
دو كس بر حديثى گمارند گوش * ازين تا به آن اهرمن تا سروش
( 1 ) اين كلمه از « ب » است . ( 2 ) « س » : آغشتن . ( ولى نقطه‌هاى « ش » الحاقى است . متن از « ب » است ) . ( 3 ) « ن » « ب » : خسروى . ( 4 ) « ن » : با . ( 5 ) « س » « ب » : زيرا كه متن از « ن » است . ( 6 ) همه جا : پى نان زيره . . . ( متن از ديوان ناصر خسرو است با تصحيح استاد دهخدا و اصل مصراع چنين بوده است : خوش نباشد بىنان زيره و آويشن ) . ( 7 ) « ب » : يعنى در آگوش كشيدن در آوردن . ( 8 ) كلمه در « س » نيست .