فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٩
انجام
جراحت مانده باشد . مثالش شمس فخرى گويد .
شعر
بسكه پيوسته ريم ريزد خصم * گشت جسم عدوش چون اشتيم
و در شرفنامه آن سرما باشد كه بر جراحت زند و بياماسد و در لسان الشعرا ريمى باشد كه از جراحت رود .
اسپرغم
اسپرغم
- [ بكسر همزه و سكون سين و راء مهملتين و فتح باء فارسى و غين معجمه ] ريحان باشد و آن را شاسپرم و شاه‌اسپرغم نيز گويند .
مثالش شاعر گويد :
شعر
بر رخش آن طرهء پرخم « 1 » نگر * در « 2 » رياض خلد اسپرغم نگر
و اما شاه ناصر خسرو [ بفتح راء و سكون عين ] آورده و گفته :
شعر
بيگمان شوزان كه روزى ابر دهر بيوفا * برف بر بارد بر آن شاهسپرغم مرغزى
و در صيدنهء ابى ريحان بيرونى مسطورست كه اسپرغم اسم مطلق ريحانست و شاهسپرغم « 3 » نام يكى از اقسام ريحانست كه برگ خرد دارد و بغايت خوشبوست و آن را شاهسپرم نيز گويند .
آشام
آشام
- [ بمد الف ] آشامنده و امر بآشاميدن .
مثال هر دو معنى سراج الدين راجى گويد :
شعر
درآ در بزم رندان غم آشام * ز شادى صاف شو درد غم آشام
و بمعنى آشاميدن « 4 » نيز به نظر رسيده چنان كه « 5 » سيد حسين اخلاط فرمايد :
شعر
آشام خود به زخم زبان مىخورد عوان * آرى درندگان همه آب از زبان خورند
و « 6 » به اين معنى امير خسرو دهلوى « 7 » نيز گويد :
شعر
چون نتوانم كه نفس را رام كنم * خود را چه بهر زه شهرهء عام كنم
زايل نشود تيرگى خاطر من * گر چشمهء خور فى المثل آشام كنم
و در فرهنگ بمعنى قوت مطلق « 8 » آمده و گفته كه در صحاح « 9 » مسطور است كه « هو ما يقوم به بدن الانسان من الطعام » . و اين بيت شاعر را شاهد آورده :
شعر
بملك شام ندهم تار مويت * ندارم گر چه گاه شام آشام
انجام
انجام
- آخر كارها و بافدم « 10 » و فرجام مرادف اينست . مثالش شيخ عطار فرمايد :
شعر
زهر چيزى كه دارى كام و ناكام * جدا مىبايدت گشتن بانجام
و بمعنى به آخر آورنده و بنهايت رساننده نيز آمده كه اسم فاعل باشد چنان كه مسعود سعد سلمان « 6 » گويد :
شعر
صبور و صابر گشتم بحبس و بند ارچند * زمانه داردم اندر بلاى جان انجام
و بمعنى امر به آخر آوردن و بنهايت رسانيدن نيز آمده . مثال اين معنى « 6 » هم او « ( 2 ) » فرمايد :
( 1 ) « الف » « س » : غم ؛ « ن » : جم . ( متن از « ب » است ) . ( 2 ) « ن » : بر . ( 3 ) بجز « ن » : شاهسپرم . ( 4 ) « ن » : آشاميدنى [ 1 ] . ( 5 ) « س » و « ن » كلمه را ندارند . ( 6 ) در « س » و « الف » حرف واو نيست . ( 7 ) كلمه از « ن » است . ( 8 ) بجز « ب » : مطلقا . ( 9 ) « ب » : صراح . ( 10 ) « ب » « س » : باقدام . [ 1 ] ضبط « ن » در برهان قاطع هم نيست اما انسب مىنمايد . ( 2 ) يعنى مسعود سعد سلمان .