فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٦
اوام
شعر
در انگلهاى زلف مشكينت « 1 » * افكنده زمانه گوى دلها
و بمعنى كسى كه مكروه طبع باشد و مفارقت نكند نيز آمده . چنان كه ملايمى گويد :
شعر
دل بغم گفتا كه انگل وا شود * غم دلم را دوست دارى مىكند
انگيل
انگيل
« 2 » باضافهء ياء نيز آمده و انگول بواو « 3 » نيز آمده در فرهنگ « 4 » .
مع الميم
مع الميم
استام
استام
- [ به وزن بسطام ] يعنى ساخت مركب از زر يا از نقره . مثالش شاه ناصر خسرو گويد :
شعر
بفرش و اسب و استام و خزينه * چه افرازى چنين از فخر سينه
و صاحب ويس و رامين نيز فرمايد :
شعر
نه از زر ساختم استام و تنگت * وز ابريشم فسار و پالهنگت
و بحذف همزه « 21 » نيز آمده .
آرام
آرام
- يعنى قرار و سكون و بمعنى امر بساكن شدن نيز آمده . مثال اين دو معنى سيف - الدين زبيرى فرمايد :
بيت
اى « 5 » برده ز من قرار و آرام * نزد من بيقرار آرام
و بمعنى جا و مكان نيز آمده . مثالش حكيم فردوسى فرمايد :
شعر
به مردى نشيند بآرام تو * ز تاج و كمر بسترد نام تو
اوستام
اوستام
- [ به وزن بوستان ] معتمد باشد .
مثالش ابو شكور گويد :
شعر
به افزاى « 6 » خوانند او را بنام * هم از نام و كردار و هم اوستام
و ديگر بمعنى لگام آمده . بمعنى ساخت زين نيز به نظر رسيده « 7 » . مثالش شاه ناصر خسرو گويد :
شعر
چون برآهختى « 8 » ز تن شرم اى پسر * يافتى ديبا و اسب و اوستام
انگام
انگام
- [ به وزن و معنى هنگام ] باشد .
مثالش خلاق المعانى گويد در تعريف دندان :
شعر
همه ثابت قدم انگام كوشش * همه در وقت راحت لذت افزاى
اقنوم
اقنوم
- [ بقاف و نون « 9 » به وزن محروم ] اصل هر چيز و كتاب يهودان و آن سه باشد و اقانيم جمعست « 10 » . مثالش حكيم خاقانى فرمايد :
شعر
سه اقنوم و سه قرقف « 11 » را ببرهان * بگويم مختصر شرحى موفا
اوام
اوام
- [ بفتح همزه ] قرض باشد . مثالش
( 1 ) « س » : مشكبويت . ( 2 ) « الف 2 » اين شاهد را در حاشيه افزوده : اى بزرگى كه كند چرخ ز خورشيد و هلال * جامهء قدر ترا هر سرمه گوى انگل . ( 3 ) اين كلمه در « س » و « الف » نيست . ( 4 ) « الف 2 » افزوده : احكم غربال يعنى خوب غربال ؟ ( ظاهرا اخكم غربال يعنى چوب غربال . رجوع به اخكم شود ) ( 5 ) « س » . اين . ( 6 ) « ب » : به افراى . ( 7 ) بجز « ب » : آمده . ( 8 ) بجز « ن » : بر آهنجى . ( 9 ) « س » « ن » : بقاف به وزن . ( 10 ) اين دو كلمه از « ب » است . ( 11 ) « س » : قرفق . ( 21 ) يعنى : ستام .