فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٠٠

خوهلگى

خوى

خوى

- [ بفتح خا و سكون واو ] عرق باشد .

مثالش شاعر گويد :

بيت

بر روى خط تو قطرهء خوى * بوى عرق بهار دارد

و حكيم انورى نيز فرمايد :

بيت

صبح را روى تو گر پردهء كتمان به درد * نيز كس چهرهء خورشيد نبيند « 1 » بىخوى

خهى

خهى

- كلمهء تحسين است مركب از خه و اى مثالش انورى گويد :

بيت

زهى بيان تو اسرار غيب را حاكى * خهى بنان تو آثار جود را تفسير

خندستانى

خندستانى

- همان خندستان مرقوم باشد .

خاله‌بىبى

خاله‌بىبى

- نام آشى خاص ، مثالش بسحاق اطعمه گويد :

بيت

خاله‌بىبى چو ترا ميل طبيعت باشد * عمه خاتون بنهد بهر تو طشتى « 2 » بربار « 3 »

خوردى

خوردى

- بمعنى طعام باشد . مثالش حكيم سنائى گويد :

بيت

اى بدل « 4 » كرده دين بنامردى * چند ازين نان و چند ازين خوردى

و حكيم خاقانى نيز گويد :

در ديگ دماغ از آتش حس * خوردى پزم از پى مجالس

خرى

خرى

- [ بكسر خاء و راء ] همان خيرى بمعنى اول و دوم « 21 » . مثال معنى اول ابن يمين گويد :

بيت « 5 »

رونق و زيب دگر دارد كنون طرف چمن * از خرى و خطمى و ريحان و برگ ياسمن

و در فرهنگ بمعنى نحس و شوم نيز آمده و اين بيت ناصر خسرو شاهد اين معنى است :

بيت

باز همايون چو جغد گشت خرى * جغدام شوم خرى همايون شد

و بمعنى ايوان نيز آورده .

خوهلگى

خوهلگى

- [ بعد از خاء هاء و لام و كاف فارسى ، به وزن پختگى ] كجى و ناراستى باشد ، چه خوهل بمعنى ناراست است . و اللّه اعلم بالصواب « 6 »


( 1 ) « س » بينندى . ( 2 ) « ب » : پرحورى . ( 2 ) « ن » : ديگى . ( 3 ) « ب » : دربار . ( 4 ) « ب » : بدر . ( 5 ) كلمه در « س » نيست از « الف » است . ( 6 ) سه كلمهء اخير از « ب » است . ( 21 ) يعنى : بمعنى گل خوش‌بو و رواق خانه .