فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٧٤
خستوانه
شعر
دست « 1 » بگشاده چو برقى جسته‌اى * وز خلاشه پيش برقى بسته‌اى « 2 »
برق دوم بمعنى گوى عظيم بود كه آب در آن باشد و گذشت * .
خبه
خبه
- [ بفتح خاء و باى موحده ] خفه باشد مثالش شاه ناصر خسرو فرمايد :
بيت
چرخ گردنده بدين پيسه رسن پورا * خبه خواهدت همى كرد ، خبر دارى ؟
و خوه
و خوه
- [ بفتحتين ] نيز به اين معنى است و در فرهنگ خپه [ بباى فارسى ] آورده . و حكيم اسدى نيز گويد « 3 » :
بيت
پى پيل شد خسته در دام او * سواران خپه در خم خام او
خپيده
خپيده
- [ بباى فارسى ] به وزن و معنى خميده و چفته شده باشد .
خسته
خسته
- بيمار و مجروح . و استخوان خرما و آلو و شفتالو و مانند آن باشد . مثالش امير خسرو گويد بهر دو معنى :
بيت
لب رطب خوانى و آنگه خسته از دندان كنى * خسته از دندان من كن گر رطب مىخواهيش
و آن را استه و هسته نيز گويند « 21 » و بمعنى زمين نيز آمده كه بشذيار يا تردد بسيار خاك آن نرم شده باشد چنان كه انورى گويد در مذمت اسب خود :
بيت
نه از غبار خاسته بيرون شدى به زور * نه از زمين خسته برانگيختى غبار
و [ بضم خاء ] بمعنى پى ديوار « 4 » آمده كه والاد نيز گويند و گويند خسته كرديم .
خستوانه
خستوانه
- « 22 » [ بفتح خا و تاى قرشت و نون و سكون سين مهمله ] پشمينه كه درويشان پوشند و مويها از آن آويخته باشد ( 5 ) . مثالش شمس فخرى گويد :
بيت
از و تا دشمنش فرقست چندان * كه از ديباى چين تا خستوانه
( 1 ) « س » : دسته . ( 2 ) « س » : بسته برق . ( 3 ) جملهء اخير و شعر بعد آن از « ب » است . ( 4 ) كلمه در « س » نيست . ( 21 ) در برهان بمعنى مخفف خاسته و برخاسته هم هست . ( 22 ) در برهان بمعنى خرقه‌اى نيز هست كه از پارچه‌هاى الوان دوخته باشند و بضم اول نيز لغت را ضبط كرده است .