فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٢
جهودانه
اما در مثالها اندك تأملى مىرود .
جلو
جلو
- [ بفتح و ضم لام ] مطلق سيخى كه بر آن مرغ يا گوشت كباب كنند ، آنچه از چوب باشد جلوچوب گويند ، و گذشت و آنچه از آهن باشد جلو آهن گويند كذا فى الفرهنگ .
و بمعنى شوخ و شنگ نيز آمده « 21 » .
جان‌دارو
جان‌دارو
- بمعنى ترياق باشد . خاقانى گويد در خطاب آفتاب :
بيت
اى مهر دهان روزه‌داران * جان داروى علت بهاران
جلبو
جلبو
- [ بفتح جيم و سكون لام و ضم باى موحده ] سبزى كه شبيه به نعناع باشد . كذا فى - الفرهنگ . مثالش مولوى معنوى :
بيت
فندق و خشخاش بدست آمده * نعنع و جلبو بلب جويبار
جمهلو
جمهلو
- [ بفتح جيم و سكون هاء و ضم لام ] در نسخهء ميرزا مشنگ « 1 » باشد كه نوعى از مزروعات است و [ به وزن هرزه گو ] نيز به نظر رسيده .
جاكسو
جاكسو
- [ به سكون كاف و ضم سين مهمله ] بمعنى جشام « 2 » باشد كه در چشم كشند ، و « 3 » شرح آن مىآيد ، مثالش يوسفى طبيب گويد :
شعر
جاكسو را بكوب و ساز از ان * خشك دارو ز بهر ريش ذكر
كز براى علاج اين تشويش * نبود دارويى « 4 » مجرب تر
جادو
جادو
- بمعنى ساحر باشد .
مع الهاء
مع الهاء
جامه
جامه
- معروف « 22 » . مثالش شيخ سعدى گويد « 5 » :
بيت
فقيهى كهن جامهء تنگدست * در ايوان قاضى بصف بر نشست
و نيز صراحى باشد . مثالش منجيك فرمايد :
بيت
چو خون جامه بجام اندرون فروريزى * هواى ساغر و صهبا كند دل ابدال
و يكى از اكابر نيز گويد :
بيت « 6 »
عيش بر ياد بزم او خورده * هر چه در جام كرده از جامه
جهودانه
جهودانه
- امعاى گوسپند باشد كه اندرون آن را بياكنده باشند و به عربى آن را لقانق گويند [ بضم لام و كسر نون « 23 » ] و نام درختى نيز باشد
( 1 ) « س » « ن » : مشك ؛ « ب » شنك . ( متن از « الف » است ) . ( 2 ) « ب » : حشام . ( 3 ) واو از « ب » است . ( 4 ) « س » : داروى . ( 5 ) اين جمله و شعر بعد آن از « ب » است . ( 6 ) كلمه در « س » نيست . ( 21 ) در برهان بمعنى اسب كوتل و جنيبت نيز هست . و بمعنى پيش و برابر نيز هست كه تركيست . ( 22 ) يعنى پارچهء بافته و نادوخته و قباى پوشيدنى ، لباس . و در برهان بمعنى كه وى شراب نيز هست . ( 23 ) مصحف : نقانق .