فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٧
پروردگار
بيت
دو پرخاشخر با يكى جنگجوى * گرفتند پرسش نه بر آرزوى
پلنگر
پلنگر
- [ با كاف فارسى . به وزن ستمگر ] نام پادشاه زنگ كه سكندر در ميان ميدانش كشت مثالش شيخ نظامى فرمايد :
بيت
پلنگر كه او بود سالار زنگ * بدانست كامد ز دريا نهنگ
پالار
پالار
- همان بالار « 1 » باشد كه گذشت .
پاىافزار
پاىافزار
- معروف « 21 » . و آن چوبى نيز « 2 » باشد كه جولاهان « 3 » پاى بر آن نهند در وقت كار كردن . بمعنى اول حكيم انورى گويد :
بيت
سپاس‌دار و بدان كاين دويست دينارست * صدست زاد ترا و بهاى پاى فزار « 4 »
و بمعنى دوم پاافشار نيز گويد چنان كه « 5 » شيخ آذرى گويد :
بيت
نيست بافنده او بدست افزار * نه بما كو نورد و پا افشار
پرستار
پرستار
- كنيزك باشد چنان كه « 5 » حكيم فردوسى فرمايد :
بيت
پرستار زاده نيايد به كار * اگر باشدش خود پدر « 6 » شهريار
و بمعنى فرمانبردار و مطيع نيز آمده چنان كه « 5 » شيخ سعدى گويد :
بيت
پرستار امرش همه چيز « 7 » و كس * بنى آدم و مرغ و مور و مگس
پرور
پرور
- يعنى فربه كننده و پرورنده و تربيت كننده . مثالش امير معزى فرمايد :
شعر
زين شاه بنده پرور شاديست بندگان را * تا جاودان بماناد اين شاه بنده‌پرور
و بمعنى امر به اين معانى نيز آمده . مثالش « 22 » هم او گويد :
بيت
بكين خويش تن دشمنان همى فرساى * به مهر خويش دل دوستان همى پرور
پرگر
پرگر
- [ به وزن زرگر ] طوقى مرصع كه ملوك فرس در گردن مىانداختند . مثالش استاد دقيقى گويد :
بيت
عدو را از تو بهره غل و زنجير * ولى را از تو بهره تاج و پرگر
و در مؤيد بمعنى پرگار نيز آمده .
پيله‌ور « 8 »
پيله‌ور « 8 »
- يعنى كسى كه سوزن و ابريشم و مهره‌ها بخانه‌ها « 9 » گرداند و فروشد . مثالش شيخ سعدى گويد :
بيت
چو در بسته باشد چه « 10 » داند كسى * كه گوهر فروشست يا پيله‌ور « 8 »
پروردگار
پروردگار
- معروف « 23 » و ديگر بمعنى مربى و پرورنده باشد . مثال معنى اول شيخ سعدى گويد :
شعر
به نا كردن شكر پروردگار * شنيدم كه برگشت از و روزگار
مثال دوم حكيم فردوسى گويد :
( 1 ) « س » : پالار . ( متن از « ن » است ) . ( 2 ) « س » : چوبى باشد ؛ « غ » « ن » : و ديگر آن چوبى باشد . ( متن از « ب » است ) . ( 3 ) « س » : جولاها . ( 4 ) « س » : پا افزار . ( 5 ) اصل : چنانچه . ( 6 ) « ب » : اگر چه بود زادهء . ( 7 ) « س » : جيز . ( 8 ) « س » : بيله‌ور . ( 9 ) « س » : مهرها بخانها . ( 10 ) « س » : جه . ( 21 ) يعنى : كفش . پاپوش . ( 22 ) يعنى : امير معزى . ( 23 ) يعنى : بارى تعالى جل شأنه .