فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٧٧
بنوان
و ديگر مدت ماندن آفتاب در برج دلو است . و در فرهنگ بمعنى راست گفتار و كردار نيز باشد و بمعنى كوچك سال بسيار دان . و نام « 1 » ملكى كه موكل بر انعام باشد و تدبير روز بهمن و ماه بهمن « 2 » به او متعلق باشد نيز آمده . و نام عقل اول نيز باشد . و بمعنى دراز دست نيز آورده و گفته كه بهمن پسر « 3 » اسفنديار را بواسطهء راست گفتارى يا بواسطهء آنكه در خردى بسيار دان بود يا بواسطهء آنكه در وقت ايستادن دست او از زانو مىگذشت بهمن گفتند . و نام پرده‌يى از موسيقى نيز آورده و اين بيت منوچهرى را مثال « 4 » آورده :
بيت
همه روزه دو چشمت سوى معشوق * همه روزه دو گوشت سوى بهمن
و نام كوهى بغايت بلند نيز آورده و به اين بيت ابو الفرج تمسك « 5 » نموده :
بيت
در ترازوى همت عاليش * « دانگ سنگ » آمده پژ « 21 » بهمن
بيمارستان
بيمارستان
- بمعنى دار الشفاء باشد . مثالش سراج الدين راجى گويد :
بيت
بيمارستان عشقت اى دلبر * مجنون كرده هزار عاقل را
و نام قصبه‌يى از فارس نيز باشد « 22 » . و بمعنى « 6 » اول بيمارستان [ بحذف تاء ] نيز آمده . چنان كه فردوسى گويد :
شعر
به دو گفت گودرز بيمارسان * ترا جاى زيباتر از شارسان
بنديدن
بنديدن
- [ به وزن خنديدن ] يعنى بستن مثالش « 7 » مولوى معنوى گويد :
بيت
به خدا گل ز تو آموخت شكر خنديدن * به خدا نى « 8 » ز تو آموخت كمر بنديدن
برقندان
برقندان
- در نسخهء ميرزا روز آخر شعبان باشد و آن را سنگ‌انداز نيز گويند . مثالش نزارى قهستانى گويد :
شعر
تو چو « 9 » در آخر مه شعبان * زده يك هفته طفل بر قندان
و بجاى [ قاف ، غين « 23 » ] نيز به نظر رسيده .
برمخيدن
برمخيدن
- [ به ميم و خاء به وزن برمكيدن ] يعنى عاق والدين شدن .
برين
برين
- يعنى بالائين ، گويند : سپهر برين و بهشت برين . مثالش ظهير فاريابى گويد :
بيت « 10 »
راست گوئى مظله‌ايست سياه * سر برافراشته بچرخ « 11 » برين
و بمعنى پارچهء « 12 » تنك كه از خربزه بريده باشند نيز آمده . مولوى معنوى گويد :
شعر
چون بريد و داد او را يك برين * همچو شكر خوردش و چون انگبين
و بمعنى رخنه نيز آمده و در فرهنگ به اين معنى [ بكسر باء ] آمده .
باژن
باژن
- [ بفتح زاى فارسى ] گوسفند پيشرو گله باشد كه نهازش نيز گويند .
بنوان
بنوان
- [ بعد از باء نون . به وزن دزدان « 13 » ] در نسخهء ميرزا بمعنى نگاهبان خرمن باشد و در فرهنگ به وزن خندان آورده و گفته كه بن [ بفتح باء ] خرمن باشد .
( 1 ) « س » : نام . ( 2 ) دو كلمهء اخير از « ن » است . ( 3 ) « س » : بسر . ( 4 ) « ب » : شاهد ؛ « س » : كلمه را ندارد ( متن از « ن » است ) . ( 5 ) « س » : متمسك . ( 6 ) « س » : باشد بمعنى . ( 7 ) « س » : مثالش . ( 8 ) « س » : كه . ( 9 ) « ب » : چه ؛ « س » : جو . ( 10 ) اين كلمه از « ن » است . ( 11 ) « س » : بحرخ ؛ « ن » : بخرح . ( 12 ) « س » : بارجه . ( 13 ) « س » : دردان . ( 21 ) پژ ، گريوه و سر كوه . ( 22 ) اين معنى بر اساسى نيست . ( 23 ) يعنى : برغندان .