خزائن الملوك ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٤
اول عرق الجبهه است
بربندند و مفصود را گامى چند بگردانند پس استاده كرده كروههء صلب از سنگ زير پاى وى نهند و رگ مذكور را ديده در طول بكشايند كما قال صاحب الكامل الصافن يفصد طولا و يشد فوق الكعب باربع اصابع و يلزم المفصود بالوقوف على جرم صلب النصب و عند الجمهور افضل فصد وى آنست كه مؤرب مائل بعرض باشد و نيز محققين گفته‌اند و ما رأيناه كه اين رگ در بعضى مردم استار است آمده است بلا شعب و در بعضى بعد رسيدن بكعب دو شاخ از دو جانب منشعب مىگردد پس فصد اصل آن بايد كرد
دوم رگيست بىنام كه خلف عرقوب واقعست
دوم رگيست بىنام كه خلف عرقوب واقعست
و گويا شعبهء از صافنست و حكمش حكم صافن دارد
سوم عرق النساء
سوم عرق النساء
و آن رگىست كه از جانب وحشى رجل تا بكعب آمده پستر بر پشت پا رسيده و نشان وى آنست كه بر وى چند گره مىباشد در اكثر مردم و در بعضى مردم اندكى پيچ و خم خورده باشد و نفع فصد آن در وجع عرق النسا قوىتر از صافنست و در ديگر امور قريب بصافن و جهت دوالى و داء الفيل و نقرس نافع‌ست و صاحب ذخيره و صاحب داراشكوهى و ديگر محققين گفته كه اگر قريب شتا لنگ يافته نشود شعبهء آن ميان خنصر و بنصر پاىست او را بكشايند و فصد وى بهتر و مصون از خطاست و طريق فصد عرق النسا آنست كه فتيهء نوارى گرفته يكسر آن به محل مفصود كه اسفل ساق‌ست چهار انگشت بالاى كعب به بندند و باقى آن را بر تمام ساق و ران باستحكام به پيچند و مفصود را بگويند كه چند بار بنشيند و برخيزد و ايضا آب گرم مكرر بر پاى بريزند هرگاه رگ ظاهر شود پاى مفصود بر كروههء سنگى نهاده از جانب وحشى كعب به طول بكشايند اما فوقه و اما تحته و بعد از كشودن اگر صفرا هيجان كند شربت انار يا شربت ليمو بخورانند
چهارم مابض
چهارم مابض
و آن رگىست كه در باطن ركبه واقعست كما قال المحققون المابض الركبة و هو عرق موضعه فى باطن الركبة و حكم وى حكم صافنست و ليكن در ادرار طمث و اوجاع بواسير و مقعد نافع‌تر از صافن گفته‌اند و جهت درد احشا و درد پشت و درد رحم سود دارد و دافع تپ ربع‌ست و طريق فصد وى آنست كه ساق را به‌بندند و ران را نيز و مفصود را چند قدم بگردانند و بگويند تا چند كرت بنشيند و برخيزد چون رگ ظاهر شود به طول بكشايند و شيخ الرئيس و علامهء شيرازى نگاشته‌اند كه بالاى زانو به چهار انگشت بربندند بستنى قوى و مفصود را بر پشت مستلقى سازند و پايهاى او را برداشته تفتيش رگ كرده بكشايند و بايد كه مبضع به احتياط زنند كه رگ قريب بعصب‌ست و وقت خطا شخص مشرف بر فلج مىشود
و عروق مفصوده كه بسر و دهن و گردن تعلق دارند
و عروق مفصوده كه بسر و دهن و گردن تعلق دارند
از انها آورده است و
نخستين آورده
نخستين آورده
اول عرق الجبهه است
اول عرق الجبهه است
و وى منتصب‌ست « 1 » ما بين حاجبين و فصد او ثقل سر و ثقل عينين و صداع دائم مزمن
( 1 ) اى در وسط پيشانى باستقامت ظاهرست