خزائن الملوك ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦١
دوم تدبير پس از چهل روز تا هنگام انبات ثنايا
مىدهند و مىبايد كه قبل از ارضاع از انگشت شهادت بشيرينى عسل آلوده كام طفل بردارند و شير از ابتدا اندك دهند و بتدريج بيفزايند و گفته‌اند كه رضاعت طفل هر روز دو مرتبه يا سه مرتبه باشد تا يك هفته و در حالت نفاس رضاعت غير مادر واجب‌ست و هرگاه مادر يا مرضعه طفل را شير دهد مىبايد كه اولا چند قطرهء شير از پستان بر زمين انداخته بعد از ان پستان در دهن طفل دهد و ملاحظه كند كه در اثناى شير دادن شير داخل گوش و بينى طفل نشود كه مورث سده و ضيق النفس‌ست و از يك پستان دائم شير ندهد تا گردن طفل از استوارى قامت انحراف نپذيرد و تا طفل بگريه نيايد شيرش ندهند و پس از شير دادن لازم دارد تحريك لطيف در مهد يا غير آن حسب رواج بخواباند و سر طفل را بلند دارد و گفته‌اند كه در گهواره مهرهاى الوان محاذى چشم آويزند تا او را مشغولى باشد و باستقامت نظر و چشم معين باشد و در كشورى كه تقميط و غندق رواج دارد حسب معمول به كار بندند و فائدهء تقميط محافظت اشكال اعضاست و ميعاد متوسط تقميط سه و چهار ماه مقرر داشته‌اند و مىبايد كه در تقميط هر عضوى بر احسن شكل خود مصون داشته آيد و آنجا كه بقماط درگيرند بعد غسل و نشف بدن تدهين هم مىكنند و بعد تدهين بقماط درگيرند و اين تدهين پسر را تا چهار ماه و دختر را تا دو ماه مناسب دانسته‌اند و پس ازين ايام بعد چار روز يا يك هفته تدهين لازم داشته‌اند و بهترين ادهان جهت تدهين براى پسر روغن گاو يا روغن پيه دنبه و براى دختر روغن بادام يا بنفشه مىباشد
دوم تدبير پس از چهل روز تا هنگام انبات ثنايا
دوم تدبير پس از چهل روز تا هنگام انبات ثنايا
بعد چهل روز از ولادت در هر هفته دوبار غسل دادن كافى باشد و غسل در مكان محفوظ از هوا داده باشند و در حالت بيدارى در شب سما و نجوم و ضيا را رويت كنانند و از اصوات قويه و امثال آنكه موجب التوا و انزعاج اعضا و سوء خلق باشد احتراز ورزند و بينى را مدام بروغنى چرب كرده به آب نيمگرم بشويند تا منفذ دماغ بسته نشود و شير به اندازه دهند كه تمدد و گرانى در شكم نيارد و اگر گاهى بباعث افزونى خوردن شير طفل را نفخ و كسالت و بكا و قى عارض شود بفنهاى خوش و تدبيرات منوم او را در خواب غرق آرند مثلا تخم خشخاش بريان و گندم بريان و سياه‌دانهء بريان در كيسه كرده بر بالين او گذارند و مرضعه تخم خشخاش با قند سفوف سازد و پس از خواب بدن طفل را به آب گرم بشويند و احيانا اندكى جند در آب حل كرده بر كف دست و بيخ گوش و سر بينى او بمالند و اگر در سينهء طفل بلغم زياد قى كند سر انگشت بعسل اندوده بر بيخ زبان و كام او بمالند تا بلغم دفع شود و اگر طبع طفل احتباس پذيرد بشيافى كه از موم و شكر معقود اندكى بورهء ارمنى در ان داخل كرده ساخته باشند بكشايند و اگر بسببى