محاسن اصفهان ( فارسى ) — الصفحة ٥٢

[ باغ‌كاران ]

خوش الحان و ديگر مرغان بر آن به هزاردستان از نشاط نعره‌زنان ، و سرو و صنوبر از طرب آن چون زنان رقّاص ، پاىكوبان و دست‌زنان ، و به صورت صبا سرودگويان ، صحن حصنش فراخ ، چون سينه و حوصلهء كريم ، و ساحت با راحتش خوش ، چون خوى و دل حليم ، قال الصّنوبرى :

و تحلت الأشجار من أنوارها * حليين بين مفضض و مذهب

مثل المشاجب منظرا فمتى تشا * تنظر إلى غصن قصير المشجب

انظر إلى الحب المنظم فوقها * و إلى ندى من فوق ذاك محبب

ديگر مواضع متفرّجات و مقامات متنزّهات و ايوان‌ها بركشيده ، و قصور برگزيده بيرون شهر و در اطراف آن و اكناف آن دىها ، مانند قصر فرقد بر در شهر ، و قصر هارون ، هفت در به ديميرتيان ، قصر خصيب موضوع بر طرف جسر حسين ، قصر عبدويه بر كنار زندرود ، قصر كوهان به ماربين ، قصر صخر به طهران و ساير ابنيهء عليّه و اماكن سنيّه كه وصف كمال آن در شرح نمىآيد ، در وصف نمىگنجد ، كما قال قائل واحد فيها :

قصور كالكواكب لامعات * يكاد يضين للسّارى الظّلاما

و برّ مثل برد الوشى فيه * جنى الجوذان ينشر و الخزامى

غرائب من فنون الرّوض فيها * جنى الزّهر الفرادى و التواما

يضاحكها الضّحى طورا و طورا * عليها الغيث ينسجم انسجاما

استاد فاضل سعد الدّين سعيد هروى در وصف

اصفهان ، اين قصيدهء غرّاء ، نظم فرموده است :

نسخهء فردوس اعلى اصفهان است اصفهان * نيست شهرى مثل آن از قيروان تا قيروان

عرصهء ميدان مردان روضهء ارباب فضل * بيشهء شيران جنگى جاى شاهان جهان