مصباح الأرواح ( فارسى ) — الصفحة ١٥

حكايت [ چون سكندر مشرق و مغرب بديد * در ميان خير و شر خطّى كشيد ]

هركه آنجا عور گردد همچو هور * غرق گردد در دل درياى نور

دُرّ شاهى يابد اندر گوش خويش * جوش دريا بيند ار با جوش خويش

اى جمالى گرچه فصل اينجا خطاست * كه حديث رؤيت و وصل و لقاست

رو برون آور سكندر با خضر * چون نديدند آن مليك مقتدر

اى عزيز ، صورت تفسير « اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » در اشارات و معنى « اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ » گذشت . حاضر معنى « يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُماتِ » باش ، تا دريابى كه در طريق عاشقان آفتهاى ظلمانى و نورانى بسيار است .

اگر پير و دليل در راه عشق نباشد ، در ظلمات عشق راه به سرچشمهء زلال قديم نتوان برد ، كه در وادى عشق مجاز نظر عشق معنى « اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » مىنمايد ، و چون قدم در ظلمات عشق حقيقى نهاد كه در قدم مرشد داناست ، معنى اين آيت جلوه مىكند كه : « اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ » ، و آنها كه بىپير در طريق عشق درآيند « يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُماتِ أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ » در حقّ ايشان است . « 1 » گوش به نظم « 2 » دار « و صلى اللّه على خير خلقه محمّد و على آله صحبه و سلّم » « 3 » .

چون سكندريان ابا خضر عليم * بىادب گشتند چون ديو رجيم

حق نهان كرد آن حيات جاودان * گرچه بُد در پيش پاشان ، خوش روان

خضر مىديد و اشارت مىنمود * در غضب بودند آن قوم جهود

چونكه مركبشان حرون بود آن گروه * ميل جاه و لغوشان بود و شكوه

كرّه پژمردشان بُد زير خاك * ميل مىكردند در خاك « 4 » و مغاك

گفت با خضر آن شه محزون زار * كه همان به كه كنم رو در ديار

روبه‌روم آرم كنم فكرى دگر * كه دلم بگرفته سخت از شور و شر

گر نخوردم آب حيوان اى خضر * راه بردم سوى احسانهاى بر

خضر گفتش حكم و دستور آنِ تست * جان ما تسليم « 5 » در فرمان تست

( 1 ) . س : ايشانست . ( 2 ) . س : بنظم . ( 3 ) . س : و السّلام . ( 4 ) . س : چاه . ( 5 ) . س : و .