مصباح الأرواح ( فارسى ) — الصفحة ٤٨

آثار پيرجمال

2 . مرآة الافراد : كتابى است مشتمل بر 165 رساله آميخته به نظم و نثر فارسى و متضمّن انديشه و افكار و تعليمات صوفيانهء پيرجمال كه فاضل ارجمند جناب دكتر انيسىپور با دقتى خاص آن را منتشر كرده‌اند .

3 . فهلويات : بخشى از اشعار پيرجمال است كه در بسيارى از آثارش گاه‌به‌گاه آمده و خود آن را پهلوى نام داده است شامل يازده ترانه و دوبيتى و يك غزل به زبان پهلوى است .

در فتح الابواب گويد : شبها بوده است كه اين فقير گوش به زمزمهء سوزناك حضرت ساقى ميخانهء عشق داشته باشم . در سرّ صداى نرم آن حضرت - عليه السّلام - اين پهلوى شنيده باشم :

دلى كه مهر واروى تَه ورزى * گريوان وادَرى و واندرزى

به كيهان در تجى ديوانه و گيج * هركه وينى وَ احوالَ ته پرسى

فهلويات پيرجمال را به يارى استادان زبان‌شناس ، دكتر كتايون مزداپور و زنده‌ياد دكتر ايرج وامقى آوانويسى و بازگردانى شده است در پايان كليات ديوانش به چاپ رسيده است .

بيان حقايق احوال مصطفى مشتمل بر هفت مثنوى كه از مجموعه‌هاى باارزش زبان و ادب و عرفان فارسى است . مثنوى تعليمى عارفانه ، عاشقانه كه مثنوىهاى زير را در بر دارد :

4 . مصباح الارواح كه آن را در بيستم صفر 868 ه به پايان رسانده :

مانده به ده روز از ماه صفر * كاين ملك گرديد با شمس و قمر

هشت سال و شصت سال هشتصد * رفته بود از هجرت شاه رصد

5 . احكام المحبّين : آن را در شوّال 866 تأليف كرده و 1793 بيت دارد . شامل 10 بيت عربى است .

6 . نهاية الحكمة : در شوّال 868 به پايان رسانده گويد :

هشتصد سال است و شصت و هشت سال * كه نهان بُد اين درر در بحر حال

در نه شوّال زد جوش غريب * لجّهء درياى بىقعر حبيب

اين مثنوى حدود 3059 بيت فارسى و 14 بيت عربى دارد .