مصباح الأرواح ( فارسى ) — الصفحة ٤٢

عطّار

در مثنوى بدايت الحكمة گويد :

آن نمايندهء طريق عاشقان * كه نديده چون طريقش در جهان

شاه رومى آن حقيقت دان فاش * كه جهانى گشته روشن از صفاش

عطّار

عطّار

با ارادتى كه به مولوى مىورزد ، اما مىنمايد كه مست عطّار است :

چه گر جهان همه رقصان ز شمس تبريزند * شنيده‌ام جمالى كه مست عطّار است

( غزل - 19 )

كان شهد و شكر آن شاه قباد * قطب مستان بىشكى عطّار دان

( فتح الابواب )

هفت مثنوى خويش را به نام حقايق احوال مصطفى با توجه به منطق الطّير عطّار سروده است و از هفت شهر عشق عطّار الهام گرفته . در مثنوى فتح الابواب دراين‌باره گويد :

جان عشق است و منطق طير است * شرح عاشق شعور هر پير است

شربت خوشگوار عطّار است * ياد ياران دمار اغيار است

غلبات شهنشه روم است * فرسيان را صريح معلوم است

آفتاب جهان جان على است * ماهتابست و آب‌وتاب جليست

لؤلؤ قعر بحر مصطفويست * باده كهنه است و جام نويى است

مرتضى ساقى و جمالى جام * مرتضى باده و كمالى كام

و در جاى ديگر عطّار را عالم سرّ توحيد مىداند . در قصيده‌اى گويد :

دلى كو مخزن اسرار باشد * كجا ميلش سوى اخبار باشد

كسى داند صفات شاه مردان * كه او از علم برخوردار باشد

نه آن علمى كه واعظ باز گويد * مرادش كسب يك دينار باشد

چو آن علمى كه در قرآن نهفته است * كه اندر هفت بطن غار باشد

چو آن علمى كز آن مولاى رومى * بگفت عشق در گفتار باشد

چون آن علمى كه بر دار حقيقت * ابا منصور جان بر دار باشد

چو آن علمى كه اندر سرّ توحيد * درون سينهء عطار باشد