مصباح الأرواح ( فارسى ) — الصفحة ١٦٨

رجز [ لَا همّ انّ المرء يَمنع رحله و حلاله فامنع حلالك * لا يغلبنّ صَليبهم و محالهم عدّوا محالك ]

مرده گشته آتش سوزان فارس * پس كه خواهد پخت ديگر نان فارس

آتشى كان بُد دو پانصد سال باز * چون بود اين قصّه بايد گفت باز

نيز موبد ديده خوابى آن‌چنان * نيك انديشه كنيد اى عاقلان

پس به نعمان آن شهنشاه كنشت * قصّهء خواب و علامتها نوشت

كه يكى عالم فرست آخر به ما * كه فتاده مركبم در تنگنا

چون‌كه نعمان شد خبردار اى فصيح * زود بفرستاد پس عبد المسيح

چون درآمد پيش كسرى آن دليل * ديد كسرى گشته بس پست و ذليل

گفت با عبد المسيح آن بىقرار * كه نمانده در تنور ما شرار

مشكل ما مىتوانى حل كنى * يا تو هم مانند آنها الكنى

گفت اگر تعبير آن بينم درست * بازگويم پيش روى شاه چست « 1 »

ور نتانم گفت بنمايم رهى * سوى دانايى خبيرى آگهى

كين علامتها نشايد ديد خرد * نيست آسان پيش شاهان گوى برد

گفت با وى حال خود كسرى تمام * در جوابش گفت آن شيرين‌كلام

كه مرا خاليست نام وى سطيح * كو زند در مرده دم همچون مسيح

عالم غيب است و صاحب باطن است * در بلاد شام دايم ساكن است

او جوابت بازگويد يك‌به‌يك * من ندارم در علومش هيچ شك

درنماند در جواب اين سؤال * زانكه برده ره به دل بىقيل و قال

گفت كسرى خيز اى عبد المسيح * كه تو دارى آشنايى با سطيح

رفت سوى شام تا بيند سطيح * تا حديث خود كند از وى صحيح

چون رسيد آنگاه پيش خال خود * ديد خالش محو اندر حال خود

چون سلام آورد او در پيش خال * خال شد در پيش خواهرزاده لال

چون‌كه مرغ خال برهم زد دو بال * كام خواهرزاده آمد در مقال « 2 »


( 1 ) . س : شاه روى چست . ( 2 ) . در نسخه س آمده : رجز در زمان اين نظم را آغاز كرد * مرغ او را با قفص دمساز كرد اينت نظمش گر عرب خوانى بخوان * كه رود لفظ عرب در سرّ جان