فتوح البلدان ( فارسى ) — الصفحة ٤٨٥
تمصير بصره
مساحى كردند و بر آنها به اندازهء امكان ، خراج وضع كرد . خبر استوار اين است كه ابو موسى در سال شانزده به ولايت بصره رسيد .
شيبان بن فروخ ابلى و او از ابو هلال راسبى و او از يحيى بن ابى كثير روايت كرد كه ابو موسى كاتبى داشت و او از طرف ابو موسى نامه‌يى براى عمر نوشت . عمر به او نوشت هر وقت نامهء من به دستت رسيد كاتب خود را تازيانه بزن و او را از كار خود معزول كن .
تمصير بصره
تمصير بصره
على بن مغيرهء اثرم به نقل از ابو عبيده با من حكايت كرد كه چون عتبة بن غزوان در خريبه منزل گزيد به عمر بن خطاب نامه‌يى نوشت و او را از اقامت خويش در آنجا آگاه ساخت و اعلام داشت كه مسلمانان ناگزير از داشتن منازلى هستند كه چون زمستان شود در آن قشلاق كنند و چون از نبرد باز گردند در آن مأوى گيرند . عمر نوشت : يارانت را در موضع واحدى گرد آور كه نزديك به آب و چراگاه باشد و اوصاف آن را براى من بنويس . عتبه نوشت : زمينى را بر كرانهء صحرا در مناطق حاصلخيز يافته‌ام كه نيزار فراوان دارد و نزديك آن آبگيرهائى است كه نيزارها در آن پديد آمده‌اند . عمر چون نامه را خواند گفت : اين سرزمينى است خرم و نزديك به آبشخور و چراگاه و هيمه‌گاه و به وى نوشت كه مردمان را همانجا منزل ده . وى مردمان را در آن موضع مقيم ساخت و ايشان بانى مسكن‌هائى بساختند و عتبه نيز مسجدى از نى بنا كرد و آن در سال چهارده بود . گويند كه وى علامت گذارى زمين مسجد را به دست خود انجام داد و به قولى اين كار را محجر بن ادرع