فتوح البلدان ( فارسى ) — الصفحة ٤١٠
امر واسط عراق
هواى كوفه كند .
امر واسط عراق
امر واسط عراق
عبد الحميد بن واسع ختلى حاسب از يحيى بن آدم و او از حسن بن صالح روايت كرد كه گفت : نخستين مسجد جامعى كه در سواد بنا شد مسجد مدائن بود و آن را سعد و اصحابش بنا كردند . مسجد مدائن سپس وسعت يافت و بناى آن مستحكم گشت . اين كار به دست حذيفة بن يمان انجام گرفت كه در سال سى و شش در مدائن بمرد .
پس از آن مسجد كوفه و سپس مسجد انبار ساخته شد . گويد كه حجاج شهر واسط را در هشتاد و سه يا هشتاد و چهار بساخت و مسجدى و قصرى و قبة الخضراء را در آن شهر بنا كرد . واسط سرزمينى نيزار بود و از اين رو واسط القصب خوانده مىشد . بين واسط و اهواز و بصره و كوفه فاصلهء واحدى بود . ابن قريه گفت :
حجاج واسط را در جايى جز بلد خود ساخت و به كسانى جز اولاد او خواهد رسيد .
شيخى از مردم واسط به نقل از شيوخ آن شهر مرا حكايت كرد كه چون حجاج از كار واسط بپرداخت به عبد الملك بن مروان نوشت :
من شهرى را در زمينى بلند ميان جبل و مصران بنا كرده‌ام و آن را واسط ناميده‌ام . به همين سبب اهل واسط را كرشيون « 1 » مىخوانند .
حجاج پيش از ساختن واسط قصد آن داشت كه در صين كسكر منزل كند . پس بفرمود تا نهر صين را حفر كنند و فعله گرد آورد و دستور داد آنان را به زنجير كشند تا راه گريز و فرار در پيش
( 1 ) . كرش به همان معنى زمين بلند است .