فتوح البلدان ( فارسى ) — الصفحة ٠.٤١

فتوح البلدان ، يك تاريخ همه جانبه

نصرانى از اين مقوله است .

د . حقوق بين الملل اسلامى . در اين زمينه كتاب فتوح البلدان مىتواند به عنوان يك منبع اصيل و دقيق مورد استفاده قرار گيرد .

و در اين مايه هم از جهت دكترين و قواعد حقوقى و هم از لحاظ ارائه قضايا و «

case

» هاى حقوقى جالبترين اثر تاريخى به شمار مىرود . كسانى كه در اين زمينه بررسيهايى دارند ، پس از مطالعهء فتوح البلدان صحت چنين ادعايى را به سهولت در خواهند يافت .

براى مباحثى نظير عقد امان ، مهادنه ، نبذ ، نقض عهود و غيره اين كتاب بىنظير است . گاهى بلاذرى «

case

» مربوط را طرح نموده و به عنوان يك محقق و عالم حقوقى دكترين موجود و آراء صاحب‌نظران را مورد تحليل قرار داده و سپس استادانه خواننده را به نتيجه‌يى كه خود صحيح مىداند ، هدايت مىكند .

به طور خلاصه تمامى آنچه در كتب فقهى به طور مجرد و انتزاعى در زمينهء سير و حقوق بين الملل مورد بحث قرار گرفته در كتاب فتوح البلدان زنده و عملى مطرح شده است .

ه . نظام پولى . گذشته از اينكه فصل ويژه‌يى به نقود اختصاص داده شده ، مسائل پولى در بقيهء قسمتهاى كتاب نيز مورد بحث قرار گرفته و از مجموعهء آنها خواننده مىتواند اطلاعات دقيقى در اين زمينه به دست آورد . اعتقاد عمومى پژوهندگان و محققان معاصر بر اين است كه اطلاعات ارائه شده از سوى بلاذرى در اين مورد بسيار ذى قيمت و تقريبا بىنظير است .

و . بلاذرى دربارهء خط فصل جداگانه‌يى نوشته كه تاريخ سواد آموزى نزد اعراب را به دقت بيان مىدارد ، و از لحاظ مطالعهء اين جنبه از حيات اجتماعى اعراب بسيار جالب است .

ز . فتوح البلدان فصلى را به مهر و خاتم و اهميت آن در امور حكومتى اختصاص داده است . همچنين اطلاعات بسيارى در مورد