فصول الأعراض ( شرح حدود الأمراض ) — الصفحة ٤٢
بحاح
و وى شرهانى سخت‌ست كه در رخسار درد پديد آيد و مقدار درهمى حوالى آن سرخ گردد و مادهء وى خون تيز فاسدست لهذا اگر در معالجه آن تمهل راه يابد بتعمق گرايد و تمامى وجنه را درگيرد و از آنكه در شكل نوعى از شاهد بشيلم كه در گندم‌زار رويد دارد بدين اسم موسوم شد و اللّه اعلم قسم چهارم شور الاصراغ‌ست و وى آنست كه بثور بزرگ شبيه بدمل خورد و بر صداغ ظاهر شود و بنابراين بدين نام ناميده شد و خاصه وى آنست كه ريم نكند اما مسترخى و سرخ‌رنگ گردد و چون ويرا سر دهند غير از خون غليظ برنيايد و در اكثر مودى بناصور شود و سبب آن خلط غليظ رطوبى مختلط با خون فاسد باشد قسم پنجم بثور شبيه بثور اصداغ و اندكى از ان بزرگتر و كثير العدد به درد بيارد الم بيشمار در قفا رو نمايد و ازينجاست كه بثور القفا اشتهار دارد و نجات از ان كمتر متوقع باشد چه مادهء وى خون حادست كه در مجرى نخاع نزول نمايد فافهم
فصل چهارم در موحده با حاء مهمله
فصل چهارم در موحده با حاء مهمله
و دردى مرض واحدست
بحة الصوت
بحة الصوت
بضم اوّل و فتح مشدده ثانيه و فوقانى مضاف الى لفظ الصوت غليظتر و درشتى صوت‌ست و ترجمه آن به فارسى گرفتگى آوازى شود قال فى الصراح بح صوته بحوحاء
بحوحة
بحوحة
بموحده و حاء مهمله و راء و حاء مهمله ثانى و فوقانى بر وزن سهومة لغتىست در ان پس اگر اين حالت مرض باشد
بحاح
بحاح
بموحده و حائين مهملتين و فيما بينهما الف بر وزن صراح گويند و اسباب حدوث وى بسيارست يكى نزله حاده كه به حلق و قصبهء ريه ريزد و رطوبات لزجه دهنيه را كه مملس و مرطب آنها و معين بر تسليس و صفاء آواز باشد به‌برد و عليل بسبب حدت نوازل خشونت و لذع در مواضع مسطوره احساس كند دوم سوء مزاج حار ساذج كه در حنجره رو نمايد و به تخفيف و قبض بنا بر نقصان رطوبات وى پردازد پس بالضرور اختلاف و خشونت در وضع حنجره دست دهد و حدوث علت مسطوره صورت بندد و تكون اين نوع غالبا در حميات حاده بظهور انجامد و بىنفث باشد سوم سوء مزاج بارد سازج كه به علت قبض حنجره و جمع آن احداث خشونت نمايد و درين نوع نفث نباشد و تولد آن در موسم سرما و هبوب رياح شماليه باشد چهارم سوء مزاج رطب كه بحنجره و قصبه عارض گردد و بدان سبب ارخاء قليل كه به حد استرخا و رعشه نرسد در انها حادث شود پس بالضرور در قرع هوا فتور افتد و آواز مجرى طبيعى متغير گردد و صاحب اين در مواضع مذكوره احساس ثقل نمايد و از آثار خشونت و درد مهيج نباشد و ارخاء را بقليل از ان مقيد نموده شد كه بارخاء كثير كه به حد رعشه رسد ارتعاش در آواز پيدا باشد و اگر به حد استرخا متعدى گردد انقطاع الصوت هويدا پنجم سوء مزاج يابس كه به تخفيف حنجره و قصبه نشف رطوبات مملسه دهنيه احداث اين علت نمايد و بخشونت و درد حنجره يا باند و سبب اجتماع اجزاء معدل فرد در ان حادث شود و با وصف سبحة ثقل و عظم در آواز نباشد بلكه بنا بر ؟ ؟ ؟ فقاء مجرى حدت و صفا در ان باقى باشد