فصول الأعراض ( شرح حدود الأمراض ) — الصفحة ٣٢٠

نقصان باه

مراقى

نوعيست از ماليخوليا كه بشركت مراق باشد و در ماليخولياى مطلق مفصل مذكور شد

ماليخوليا نافخه

ماليخولياء مراقىست

مراقى

ماليخولياى مراقيست

مراق

اگرچه على ما يظهر من مبحث الفتق و الماليخوليا اسم پرده‌ايست از پرده‌هاى شكم كه علت مولده ماليخولياى مراقى در وى باشد ليكن اطلاق وى بر نفس ماليخولياى مراقى نيز زبان ز ؟ ؟ ؟

مرض دماغى

حس فى الدماغ‌ست

مرض كاهنى

صرع‌ست و بوجهى كه وجه تسميهء آن نيز بوضوح پيوندد و در اثناء ذكر صرع مذكور شد

مستى

بفتح ميم و سكون سين مهمله و كسر فوقانى و سكون تحتانى اسم فارسى سكرست

معطشه

بميم و عين و طاء مهملتين و شين معجمه و هاء موقوفه بر وزن محركه نوعىست از ذيابيطس كه در اثناء ذكر وى مذكور شد

موت القوت

على ما مر فى باب الالف قسمىست از اسر البول كه بنا بر تشنج مثانهء و موت قوت آن بسبب دير ماندن بول در وى از جهت نوم يا اشتغال بامر ديگر صورت بندد

موت الدم تحت الظفره

آنست كه سبب ضربه يا امر ديگر شعبه از شعبهاى رگ زير ناخن كشاده شود و از آن رو در آن جايگاه خون بميرد و فسرده گردد

موت الدم تحت الجلد

خضرت‌ست و مر

مولى

بضم ميم و سكون واو و كسر لام و سكون تحتانى بيونانى رحىست و مر فى اثناء ذكره معه وجه التسمية

ناخنه

بفتح نون و الف و ضم خاء معجمه و فتح نون و هاء زده اسم فارسى ظفره است

نسوع

بضم نون و سين مهمله و سكون واو و عين مهمله آنست كه بسببى از اسباب چون نزول مادهء حاده و ما يناسبها گوشت بن دندان برود

نعامه

باصطلاح اطبا علت النعامه است

نغزگان

بفتح نون و سكون غين معجمه و زاء معجمه زده و كاف فارسى مفتوحه و الف و نون خفى اسم جدريست

نفس الانتصاب

نفس منتصب‌ست

نفس عسر

عسر النفس‌ست

نفخهء مراقيه

ماليخولياى مراقىست

نقصان باه

بايد دانست كه باه بموحدهء مفتوحهء و الف و هاء زده در لغت بمعنى جماع‌ست و نقصان باه تارة از استرخاء آلت و اخرى از ضعف شهوت و آرزوى جماع بهم رسد و اوّل گاهى بنا بر عروض جنسى از فالج باعصاب قضيب دست دهد و ويرا على ما ذكرنا عنه گويند و صاحبش را عنى و گاهى از ضعف لاغرى تن و قلت تولد نفخ و ريح در اسفل بدن بسبب فرط برد يا غلبهء حرارت و يبوست و زمان طويل از جماع بازماندن صورت بندد و نحافت تن يا صفرت رنگ بدن و قلت غذا و برامدن منى كثير با وجود عدم نفخ و قوت قوى بدنى