فصول الأعراض ( شرح حدود الأمراض ) — الصفحة ٣١٥

علق

صوفى

بضم صاد مهمله و سكون واو و كسر فا و سكون تحتانى نوعىست از قرحهء سطح ظاهرى قرنيه كه باحتراقى نيز اشتهار دارد و مر مع وجه التسمية فتذكر

صيبان

بكسر صاد مهمله و سكون تحتانى و فتح موحده و الف و نون نوعى از قمل‌ست

ضئود

بفتح ضاد معجمه و ضم همزه و سكون واو و دال و

ضئاد

بمد همزه لغتىست در ان اسمى از اسامى زكام‌ست و تساعده اللغت

ضاغط

بفتح ضاد معجمه و الف و كسر غين معجمه و سكون طاء مهمله اسمىست از اسامى كابوس و لفظ مذكور ماخوذ از ضغط بمعنى نخش كردنست فوجه التسمية لا يخفى

ضيق الصدر

آنست كه اعضاء مخصوصه به تنفس نتواند متحرك شد چنانچه بايد يعنى در انبساط عصيان در زند

طلقيّه

بفتح طاء مهمله و سكون لام و كسر قاف و فتح تحتانى مشدده و هاء ماخوذ از طلق بالفتح بمعنى ابرك‌ست و بالجمله وى علتىست كه بنا بر قلّت خون و تحجر رطوبات ناخن همچون ابرك سفيد براق و سهل الانكسار گردد

طول النظر

على ما مر فى اثناء ذكر الريق عبارت از طول و درازى آن دو فزونىست كه در دو طرف فرج باشد و بتازى ويرا نظر بفتح نون و ظاء معجمه و سكون راء مهمله گويند و صاحبش را نظرا بر وزن صحرا

عبد الجن

اسمى از اسامى كابوس‌ست و از آنكه عوام را در اين علت متخيل شود كه صاحبش را جن گرفته است بدين اسم موسوم شده

عسر النفس

پوشيده نماند كه عسر بالضم ضد يسر بمعنى دشوارىست قال جل ذكره فى كتابه الكريم فانّ مع العسر يسرا انّ مع العسر يسرا و عسر النفس مرادف ضيق النفس‌ست و مر فى اثناء ذكره

عسر الولادت

آنست كه بسببى از اسباب چون فربهى و صغر رحم و ضيق مسلك و ضعف دافعه و تكاثف رحم از سردى هوا يا اصابت برودت ديگر و سطبرى مشيمه و حرارت هوا و مزاج زن بدشوارى زائد و هريكى بعلامات مخصوصهء خود چون محسوس شدن بحاسهء بصر و صغر حجم جنين و عدم اتساع فم رحم چنانچه بايد و عدم احساس زن به حركت اخراج جنين چنانچه شايد و تقدم سبب و متكاثف بودن رحم و احساس سطبرى جرم مشيمه و وجود حرارت معه فقدان اسباب ديگر بوضوح پيوندد

علت النعامه

قسمىست از تناثر كه بنا بر كثرت وقوع رى بنعامه بدين اسم مشتهر گشته و در اثناء ذكر تناثر مفصل مذكور شده فتذكر

علت الذيب

اسمى از اسامى قطرب‌ست و در اثناء ذكر قطرب بوجهى كه وجه تسميه‌اش نيز هويدا گردد ذكر يافت فتذكر

علق

بفتح عين مهمله و لام و سكون قاف در اصل اسم تازى زلوست